ଭାରତ ସହ ସୀମା ବିବାଦରେ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷର ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା ନେପାଳ: ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଭାରତ ଏବଂ ନେପାଳ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ସୀମା ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖନାଲ ବୁଧବାର ସଂସଦରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନେପାଳ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କେବଳ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଏବଂ ସରକାର କୌଣସି ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଲୋଡ଼ି ନାହାଁନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୟାନ ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ବିବାଦ

ନିକଟରେ ନେପାଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ ଶାହ (ବାଲେନ୍ଦ୍ର ଶାହ) ଭାରତ ସହ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଲାଗି ରହିଥିବା ସୀମା ବିବାଦର ସମାଧାନ ଦିଗରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଲୋଡିଥିବା ନେଇ ବୟାନ ଦେଇଥିଲେ। ଏହାକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ନେପାଳର ବିରୋଧୀ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ବୟାନକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସଂସଦରେ ବିବୃତି ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିଛି।

ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ନେପାଳର ଗୁରୁତ୍ୱ

ସଂସଦକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖନାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନେପାଳ-ଭାରତ ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିନାମା, ସହମତି ଏବଂ ମାନଚିତ୍ର ତଥା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ଆଧାରରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ ପାଇଁ ନେପାଳ ସର୍ବଦା ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୟାନର ଅର୍ଥ କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ନଥିଲା, ବରଂ ୧୮୧୬ ମସିହାର ସୁଗୌଲୀ ଚୁକ୍ତି (Sugauli Treaty) ସମୟର ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟକୁ ବୈଷୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସହାୟତା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଥିଲେ।

ସୀମାରେ ଚାଲିଛି ମ୍ୟାପିଂ କାର୍ଯ୍ୟ

ସୀମାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବିବାଦ, ବିଶେଷକରି ଦଶଗଜା ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ 'ସୀମା ଅତିକ୍ରମ' ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଭୟ ଦେଶର ବୈଷୟିକ ଟିମ୍ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବା ମ୍ୟାପିଂ, ସୀମା ସ୍ତମ୍ଭ (Border Pillars) ଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ଜବରଦଖଲ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଦିଗରେ ନେପାଳ ଏବଂ ଭାରତର ଅଧିକାରୀମାନେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି ବୋଲି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।