ମେଡିସିନ୍‌ରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର-୨୦୨୬ ଘୋଷଣା: ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସରେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ୩ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମେଡିସିନରେ ୩ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର । ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସରେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ୩ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ । ୨୦୨୬ ମସିହା ପାଇଁ ମେଡିସିନ୍ ବା ଫିଜିଓଲୋଜିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ମସ୍ତିଷ୍କ କିପରି ସ୍ମୃତି, ଭାବନା ଏବଂ ଆଚରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତାହା ଦର୍ଶାଉଥିବା 'ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସ' (Optogenetics) ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନର ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ କାର୍ଲ ଡିସେରୋଥ, ପିଟର ହେଗେମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ଜର୍ଜ ନାଗେଲଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନଜନକ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ସୋମବାର ଷ୍ଟକହୋମ୍ ସ୍ଥିତ କାରୋଲିନସ୍କା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟର ନୋବେଲ ଆସେମ୍ବ୍ଲି ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।

ଏକ ଜୀବନ୍ତ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ନାୟୁ କୋଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଆଲୋକ ମାଧ୍ୟମରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସ କୁହାଯାଏ। ଫିଜିଓଲୋଜି ବା ମେଡିସିନ୍ ପାଇଁ ନୋବେଲ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପେର୍ ସ୍ଭେନିଙ୍ଗସନ୍ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ମସ୍ତିଷ୍କର ମ୍ୟାପିଂ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ଖୋଲିଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକ ହେଗେମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ନାଗେଲ ପ୍ରଥମେ 'ଚ୍ୟାନେଲରୋଡୋପସିନ୍' ନାମକ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରୋଟିନ୍ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ, ଯାହା କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ କରିଥାଏ।

ଆମେରିକାର ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ଡିସେରୋଥ ମୂଷାମାନଙ୍କର ସ୍ନାୟୁ କୋଷରେ ଏହି ଜିନ୍ ପ୍ରବେଶ କରାଇ ନୀଳ ଆଲୋକ ସାହାଯ୍ୟରେ ସ୍ନାୟୁ ସଙ୍କେତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସ ପଦ୍ଧତି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ନାୟବିକ ଏବଂ ମାନସିକ ରୋଗ ସହ ଜଡିତ ସ୍ମୃତି, ଭାବନା ଏବଂ ଆଚରଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ନ୍ୟୁରାଲ୍ ସର୍କିଟ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରୁଛି। ଏପରିକି ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଫେରାଇ ଆଣିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଆଶାର ସଞ୍ଚାର କରିଛି।