ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଏମ୍‌ଏମ୍‌ଡ଼ିଆର୍‌ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍‌କୁ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରିଛି ବିଜେଡି । ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ସାଂସଦ ମାନସ ମଙ୍ଗରାଜ ବିଲ୍‌କୁ ବିରୋଧ କରିବା ସହ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ଓ ଅନ୍ୟ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧୀ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହ ବିଲ୍‌କୁ ସିଲେକ୍ଟ କମିଟିକୁ ପଠାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି । ଆଲୋଚନାରେ ଭାଗ ନେଇ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଓଡ଼ିଶା ଦେଶର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଖଣିଜ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ରାଜ୍ୟ୤ ଲୁହାପଥର, ବକ୍ସାଇଟ୍‌, ମାଙ୍ଗାନିଜ୍‌ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଦେଶର ଶିଳ୍ପ ବିକାଶରେ ବଡ଼ ଅବଦାନ ରଖୁଛି। କିନ୍ତୁ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ପରିବେଶୀୟ ଓ ସାମାଜିକ କ୍ଷତିର ବହୁମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ଆସୁଛନ୍ତି । 

ବିଲ୍‌ରେ ଧାରା-୯ (ଡ଼ି)ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ଖଣିଜ ଅଧିକାର ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଥିବା ଜମି ଉପରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କର, ସେସ୍‌ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲେଭି ଲଗାଇବାର କ୍ଷମତା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଢ଼ିପାରେ। ଏହା ଫଳରେ ଖଣିଜ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଓ ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହର କ୍ଷମତା ସୀମିତ ହେବ। ଓଡ଼ିଶା ପରି ଖଣିଜ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଖଣିଜ ରାଜସ୍ୱ କେବଳ ସରକାରୀ ଆୟର ଏକ ସ୍ରୋତ ନୁହେଁ। ଖଣି ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତା, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପୁନର୍ବାସ, ଜୀବିକା ଓ ପରିବେଶ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହି ରାଜସ୍ୱର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହି ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସଂକୁଚିତ କରାଗଲେ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ ଓ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମଙ୍ଗରାଜ କହିଛନ୍ତି । ସେ ପୁଣି କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଲ୍‌ଟି ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି । ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ସମ୍ପର୍କିତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିସ୍ଥିତି ଭିନ୍ନ। ଓଡ଼ିଶାର ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଦିବାସୀ ସମୁଦାୟ, ସ୍ଥାନୀୟ ଜନସାଧାରଣ ଓ ପରିବେଶୀୟ ସମସ୍ୟା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରସଙ୍ଗ ରହିଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଗୋଟିଏ ସମାନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନୀତି ଦ୍ୱାରା ସବୁ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବା ବାସ୍ତବସମ୍ମତ ନୁହେଁ । ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି  ଓ ଇଜ୍‌ ଅଫ୍‌ ଡ଼ୁଇଂ ବିଜିନେସନ ନାମରେ ଖଣି କ୍ଷେତ୍ରର ସଂସ୍କାରକୁ ଆମେ ବିରୋଧ କରୁନାହୁଁ । ମାତ୍ର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟର ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାର କିମ୍ବା ଖଣି ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହ ସାଲିସ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।

 ଖଣି ଉତ୍ତୋଳନ ଓ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶକୁ ଓଡ଼ିଶା ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛି; କିନ୍ତୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରୁ ଖଣିଜ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଲାଭ ମିଳିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତେଣୁ ବିଲ୍‌ଟିକୁ ତରବରିଆ ଭାବେ ପାସ୍‌ ନ କରି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହ ବ୍ୟାପକ ପରାମର୍ଶ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ସିଲେକ୍ଟ କମିଟିକୁ ପଠାଯିବା ଉଚିତ୍‌ ହେବ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମଙ୍ଗରାଜ କହିଛନ୍ତି ।