ଆସନ୍ତାକାଲି ଶେଷ ହେଉଛି ଆମେରିକା-ଇରାନ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଅବଧି: ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଆଲୋଚନାକୁ ଆସିବ ଇରାନ?
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ୧୪ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତାକାଲି ଅର୍ଥାତ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣିଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ଦ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆଜି ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ-ବାଗେର ଗାଲିବାଫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଧମକ ଦେଇ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହାକୁ ଇରାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛନ୍ତି।
ଇରାନ ତରଫରୁ ଏକ ୧୦-ଦଫା ସମ୍ବଳିତ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଆମେରିକା ସହିତ ଅଣ-ଆକ୍ରମଣ ଚୁକ୍ତି, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା, କ୍ଷତିପୂରଣ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଆଦି ସାମିଲ ଅଛି। ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କଲା ପରେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ଏହା ଖୋଲା ଅଛି।
ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆମେରିକା 'କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏଥିପାଇଁ ନିଜର ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ୧୫ଟି ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଉଛି: ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ନକରିବା, ଉଚ୍ଚ ମାନର ୟୁରାନିୟମ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା, ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକ୍ସି ଗୋଷ୍ଠୀ (ଯେପରିକି ହିଜବୁଲ୍ଲା) କୁ ସମର୍ଥନ ବନ୍ଦ କରିବା। ଇରାନ ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଯୌକ୍ତିକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।
ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ। ଏଥିରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୭ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କରାଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆଗକୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନା ପ୍ରମୁଖ ତିନୋଟି ଦିଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ - ଇସ୍ରାଏଲ୍-ହିଜବୁଲ୍ଲା ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥିତି, ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ର ସ୍ଥିତି।
ଆସନ୍ତାକାଲି ଶେଷ ହେଉଛି ଆମେରିକା-ଇରାନ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଅବଧି: ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଆଲୋଚନାକୁ ଆସିବ ଇରାନ?
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ୧୪ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆସନ୍ତାକାଲି ଅର୍ଥାତ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣିଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ନା ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଥରେ ବନ୍ଦ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆଜି ପାକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ-ବାଗେର ଗାଲିବାଫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଧମକ ଦେଇ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହାକୁ ଇରାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛନ୍ତି।
ଇରାନ ତରଫରୁ ଏକ ୧୦-ଦଫା ସମ୍ବଳିତ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଆମେରିକା ସହିତ ଅଣ-ଆକ୍ରମଣ ଚୁକ୍ତି, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପରମାଣୁ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା, କ୍ଷତିପୂରଣ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଆଦି ସାମିଲ ଅଛି। ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲେବାନନରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କଲା ପରେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ଏହା ଖୋଲା ଅଛି।
ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆମେରିକା 'କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏଥିପାଇଁ ନିଜର ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ୧୫ଟି ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଉଛି: ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ନକରିବା, ଉଚ୍ଚ ମାନର ୟୁରାନିୟମ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା, ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରକ୍ସି ଗୋଷ୍ଠୀ (ଯେପରିକି ହିଜବୁଲ୍ଲା) କୁ ସମର୍ଥନ ବନ୍ଦ କରିବା। ଇରାନ ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଯୌକ୍ତିକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।
ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲର କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ। ଏଥିରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୭ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ମଧ୍ୟରେ ୧୦ ଦିନିଆ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି କରାଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆଗକୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନା ପ୍ରମୁଖ ତିନୋଟି ଦିଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ - ଇସ୍ରାଏଲ୍-ହିଜବୁଲ୍ଲା ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥିତି, ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ର ସ୍ଥିତି।




