ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ କୂଟନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍ ଜୟଶଙ୍କର ଏବଂ ତାଙ୍କ ଇରାନ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଆବାସ ଆରାଗଚିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଆଲୋଚନା ପରେ ଇରାନର ଅବରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ମାର୍ଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଉପରେ କଟକଣା ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ମାଷ୍ଟରଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। 

ଏହି ଆଲୋଚନା ପରେ, ଦୁଇଟି ଭାରତୀୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର, ପୁଷ୍ପକ ଏବଂ ପରିମଲ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଜଣେ ଭାରତୀୟ କ୍ୟାପଟେନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସାଉଦି ଆରବରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବହନ କରୁଥିବା ଏକ ଲାଇବେରିଆ ପତାକାଧାରୀ ଟ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବେ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଅତିକ୍ରମ କରି ମୁମ୍ବାଇ ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲର ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏହା ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ଆସିଥିବା ପ୍ରଥମ ସୁରକ୍ଷିତ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଅଟେ।

ଚାଲିଥିବା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କାରଣ ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୪୦-୫୦% ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଏବଂ ୫୦%ରୁ ଅଧିକ ଏଲଏନଜି (LNG) ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଆସିଥାଏ। ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାକ୍, ୟୁଏଇ, କାତାର ଏବଂ କୁଏତ୍ ଭଳି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶରୁ ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ଭାରତରେ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହା ଏବେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଦୂର ହୋଇଛି।

କିଛି ଜାହାଜର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଏବେ ବି ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଜଳପଥ ନିକଟରେ ରହିଛନ୍ତି। ନୌଚାଳନା ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଦିନଠାରୁ ୨୮ଟି ଭାରତୀୟ ପତାକାଧାରୀ ଜାହାଜ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଆଖପାଖରେ ରହିଛନ୍ତି। ତେବେ ଉତ୍ତେଜନା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିବା ୮ଟି ଜାହାଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୭ଟି ଜାହାଜ ଯଥା- ଦେଶ ମହିମା, ଦେଶ ଅଭିମାନ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କମଳ, ବିଶ୍ୱ ପ୍ରେରଣା, ଜଗ ବିରାଟ, ଜଗ ଲୋକେଶ ଏବଂ ଏଲଏନଜିସି ଅସୀମ ଆରବ ସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାବେଳେ ଜଗ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଙ୍ଗୋଲା ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖିଛି।

୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ଆରମ୍ଭରୁ ଇରାନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ବ୍ୟାବସାୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଏକାଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୦ ଏବଂ ୧୧ ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ରୋମ ଏବଂ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର କଣ୍ଟେନର ଜାହାଜ ମୟୂରୀ ନାରୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୩ ଜଣ କର୍ମଚାରୀ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦% ତୈଳ ଯୋଗାଣ କରୁଥିବା ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଏବେ ବଡ଼ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି। ଏହାର ଜବାବରେ ଆମେରିକା ନୌସେନା ମଧ୍ୟ ଇରାନର ୧୬ଟି ମାଇନ୍ ବିଛାଉଥିବା ଡଙ୍ଗାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ମିଳିଛି।