ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦରେ ଭାରତର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟତା ଏବଂ ଭିଟୋ କ୍ଷମତା: ବଢୁଛି ଦାବି

ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ (UNSC) ରେ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟତା ପାଇଁ ଭାରତ ର ଦାବି ଦିନକୁ ଦିନ ଦୃଢ଼ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ବିକାଶଶୀଳ ଅର୍ଥନୀତି ଭାବରେ ଭାରତ ନିଜର ଦାବିକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି। ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟତା ସହିତ ଭିଟୋ କ୍ଷମତା (Veto Power) ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।

ଭିଟୋ କ୍ଷମତା ଉପରେ ବିତର୍କ

ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ସଂସ୍କାର ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ଭିଟୋ କ୍ଷମତା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ୫ଟି ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ (ଆମେରିକା, ଋଷ, ଚୀନ୍, ବ୍ରିଟେନ୍ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ) ଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିକାର ରହିଛି। ଭାରତର କହିବା କଥା ହେଉଛି ଯେ ନୂତନ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୁରୁଣା ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ସମାନ ଅଧିକାର ମିଳିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦିଓ କିଛି ରାଷ୍ଟ୍ର ନୂଆ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ଭିଟୋ କ୍ଷମତା ନଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଉଛନ୍ତି, ତଥାପି ଭାରତ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଭେଦଭାବକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

ବିଶ୍ୱ ସମୁଦାୟର ସମର୍ଥନ

ଭାରତର ଏହି ଦାବିକୁ ଆମେରିକା, ଋଷ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଜାତିସଂଘରେ ଭାରତର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧି ଦୋହରାଇଛନ୍ତି ଯେ ୨୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନହେଲେ ଏହା ନିଜର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ହରାଇବ। ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଭାରତ ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ସ୍ଥାୟୀ ଟେବୁଲରେ ସ୍ଥାନ ମିଳିବା ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।