ଭାରତ-ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡରକୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସମର୍ଥନ, କିନ୍ତୁ ସାଉଦି ଆରବ ସାମିଲ ହେବ ତ?

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ପରିଷଦ (UNGA) ବୈଠକ ଅବସରରେ ଭାରତ-ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ-ୟୁରୋପ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର (IMEC) କୁ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ସାଉଦି ଆରବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସାମିଲ ହେବ କି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ଇରାନର ପ୍ରଭାବ କମାଇବାକୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ

ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ଆୟୋଜିତ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ପରିଷଦର ଅଧିବେଶନ ସମୟରେ ଉପସାଗରୀୟ ସହଯୋଗ ପରିଷଦ (Gulf Cooperation Council) ସହିତ ଏକ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ବୈଠକରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଇରାନର ଆକ୍ରମଣ ଏକଥା ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି ଯେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଇରାନୀୟ ଚେକ୍‌ପୋଏଣ୍ଟରୁ ଦୂରେଇ ନେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶାସନ ଭାରତ-ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡରକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରୁଛି। ତୈଳ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ପାଇପଲାଇନ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିରାପଦ ମାର୍ଗର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି।

କ'ଣ ଏହି 'ଆଇଏମ୍‌ଇସି' (IMEC) ପ୍ରକଳ୍ପ?

ଭାରତ-ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ-ୟୁରୋପ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର ହେଉଛି ଏକ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ, ଯାହାକି ୨୦୨୩ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜି-୨୦ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କରିଡର ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ପୂର୍ବ କରିଡରଟି ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳରେ ଥିବା ମୁନ୍ଦ୍ରା ବନ୍ଦରରୁ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE)ର ଫୁଜାଇରା ବନ୍ଦରକୁ ସଂଯୋଗ କରିବ। ସେଠାରୁ ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନ ଦେଇ ରେଳପଥ ଜରିଆରେ ଇସ୍ରାଏଲର ହାଇଫା (Haifa) ବନ୍ଦର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ କରାଯିବ। ସେହିପରି ପଶ୍ଚିମ କରିଡରଟି ହାଇଫାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଫ୍ରାନ୍ସର ମାର୍ସେଲି ଏବଂ ଇଟାଲୀ ତଥା ଗ୍ରୀସର ବିଭିନ୍ନ ବନ୍ଦର ମାଧ୍ୟମରେ ୟୁରୋପ ସହିତ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

ସାଉଦି ଆରବର ସମର୍ଥନ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କାହିଁକି?

ଏହି ବିଶାଳ ଯୋଜନାର ସଫଳତା ଅନେକାଂଶରେ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ମାତ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଅଶାନ୍ତି ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ସାଉଦି ଆରବର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିନାହିଁ। ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ ଦିଗରେ କୌଣସି ଠୋସ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆନଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବାକୁ ରିୟାଦ୍ ଅମଙ୍ଗ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ତେଣୁ, ଏହି ଜଟିଳ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଭାରତର ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସାଉଦି ଆରବ କେତେ ଦୂର ସହଯୋଗ କରିବ, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।