କଟକ: ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଗାଡି ଚାଳକ ଓ ପଛରେ ବସୁଥିବା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନତା ଅଭାବ ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ଦ୍ବିଗୁଣିତ କରିଦେଉଛି। ଦୁଇଚକିଆ ଗାଡ଼ିର ଚାଳକ ଓ ପଛରେ ବସୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ହେଲମେଟ ପିନ୍ଧିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ହେଲେ ଏହି ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ପାଇଁ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଅକାଳରେ ଅନେକ ଜୀବନ ଚାଲିଯାଉଛି। ବିଶେଷକରି ହେଲମେଟ୍‌ ପିନ୍ଧି ନଥିବା କାରଣରୁ ଗତ ୨୦୨୪ରେ ମୋଟ ୧୬୯୬ଜଣଙ୍କ ପ୍ରାଣହାନୀ ଘଟିଛି।

୨୦୨୪ରେ ରାଜ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସମୁଦାୟ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଓ ତଦଜନିତ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ବିଶ୍ଲେଷଣରୁ ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ ପ୍ରାଧିକରଣ ଏଭଳି କିଛି ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି। ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିବାରେ ଅବହେଳା କରିବା କେତେ ମହଙ୍ଗା ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଉଛି, ତାହା ଗତ ବର୍ଷର ଦୁର୍ଘଟଣା ତଥ୍ୟରୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାଜନିତ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଅନୁଧ୍ୟାନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି, ଦୁଇ ଚକିଆ ଦୁର୍ଘଟଣାଜନିତ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

ସବୁଠୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଯଦି ଗତବର୍ଷର ତଥ୍ୟ ଦେଖିବା ତେବେ କେବଳ ଯଦି ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଦୁର୍ଘଟଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ବର୍ଷକରେ ୧୬୯୬ଜଣଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଯାଇଥାନ୍ତା। ୨୦୨୪ରେ ରାଜ୍ୟରେ ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ ସଂପୃକ୍ତ ଥାଇ ୫୪୯୦ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିବା ବେଳେ ୩୦୧୭ଜଣଙ୍କ ଜୀବନହାନି ଘଟିଛି । ମୃତକଙ୍କ ଭିତରୁ ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧି ନ ଥିବାରୁ ୧୬୯୬ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି । ସେହିଭଳି ଯଦି ବିଗତ ତିନିବର୍ଷର ତଥ୍ୟ ଦେଖିବା ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଯଦି ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତେ ତେବେ ୫୧୬୦ଜଣଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଯାଇଥାନ୍ତା। ୨୦୨୪ରେ ଦୁଇ ଚକିଆ ଗାଡି ଯାତାୟତ ବେଳେ ୭୮୯୦୧୫ଟି ହେଲମେଟ୍ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ନିୟମ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମୋଟର ଯାନ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ଏନଫୋର୍ସମେଣ୍ଟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକାରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମାନସିକତା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ କାଉନସେଲିଂ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଅନେକ ଗାଡ଼ି ଚାଳକ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ସଂପର୍କରେ ଅବଗତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପାଳନରେ ଅବହେଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ଅକାଳରେ ଅନେକ ଜୀବନ ଝରିପଡ଼ୁଛି।

ହେଲମେଟର ମୂଲ୍ୟ ଓ ହେଲମେଟର ବୋଝ ଆମ ଜୀବନ ତୁଳନାରେ କିଛି ବି ନୁହେଁ। ତଥାପି ଅନେକ ଲୋକ ଏହା ଜାଣି ବି ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ଅବହେଳା ଦେଖାଇବା ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସୁଛି। ତେଣୁ ଆଗକୁ ହେଲମେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଏନ୍‌ଫୋର୍ସମେଣ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପରିବହନ ବିଭାଗ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି।