ସକାଳୁ ଉଠିବା ମାତ୍ରେ ଫୋନ୍ ଦେଖୁଛନ୍ତି କି? ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ୬ଟି ସୁସ୍ଥ ବିକଳ୍ପ

ସକାଳୁ ନିଦ ଭାଙ୍ଗିବା ମାତ୍ରେ କ'ଣ ଆପଣ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ନିଜ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଖୋଜନ୍ତି କି? ଯଦି ହଁ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ଆପଣଙ୍କର ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଜିକାଲି ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଏକ ସାଧାରଣ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇସାରିଛି। ଆଲାର୍ମ ବନ୍ଦ କରିବା ବାହାନାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଏହି ସ୍କ୍ରୋଲିଂ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର ଆମ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଏହି ଅଭ୍ୟାସ କିପରି ଆମ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଏବଂ ଏଥିରୁ କିପରି ମୁକୁଳିବେ, ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ସାର୍ ଏଚ୍.ଏନ୍ ରିଲାଏନ୍ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ହସ୍ପିଟାଲ୍ର କ୍ଲିନିକାଲ୍ ସାଇକୋଲୋଜିଷ୍ଟ (ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ) ମେହେଜବିନ୍ ଦୋର୍ଦି।

ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ମେହେଜବିନ୍ ଦୋର୍ଦିଙ୍କ ମତରେ ସକାଳୁ ଉଠିବା ମାତ୍ରେ ଫୋନ୍ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଆମ ମନୋଭାବକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ସକାଳେ ହଠାତ୍ ବହୁତ ଗୁଡ଼ିଏ ମେସେଜ୍, ଇମେଲ୍ ଏବଂ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଅପଡେଟ୍ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ କର୍ଟିସୋଲ୍ (Cortisol) ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମସ୍ତିଷ୍କ ଅତ୍ୟଧିକ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଦିନର ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ମାନସିକ ଚାପ ବଢ଼ିଯାଏ।

ଅଭ୍ୟାସ ବଦଳାଇବାର ସହଜ ଉପାୟ

ଏହି ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତର ଦୋର୍ଦି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ସକାଳୁ ଉଠିବାର ୧୫ ରୁ ୩୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ଫୋନକୁ ପାଖରେ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଫୋନକୁ ଶୋଇବା ଘରୁ ଦୂରରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଲେ ଏହାକୁ ବାରମ୍ବାର ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛା କମିଯାଏ। ଏହି ସମୟ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଦିନର ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ।

୬ଟି ସୁସ୍ଥ ବିକଳ୍ପ

ସକାଳୁ ଫୋନ୍ ଦେଖିବା ବଦଳରେ ଆପଣ ନିମ୍ନଲିଖିତ ୬ଟି ଲାଭଦାୟକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ବୋଲି ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି:

୧. ପାଣି ପିଇବା (Hydration): ରାତିସାରା ଶୋଇବା ପରେ ଶରୀରରେ ଜଳୀୟ ଅଂଶ କମିଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ ସକାଳୁ ଉଠି ଏକ ଗ୍ଲାସ୍ ପାଣି ପିଇବା ଏକ ସୁସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ ଅଟେ।

୨. ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ (Sunlight exposure): ଉଠିବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ୫-୧୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖରାରେ ରହିବା କିମ୍ବା ଝରକା ପାଖରେ ଠିଆ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରର ସର୍କାଡିଆନ୍ ରିଦିମ୍ (Circadian rhythms) ସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଦିନସାରା ସତେଜ ଅନୁଭବ ହୁଏ।

୩. ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ (Physical activity): ସକାଳୁ ଷ୍ଟ୍ରେଚିଂ କରିବା, ଯୋଗ କରିବା କିମ୍ବା ଚାଲିବା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ଭଲ ହୁଏ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଖୁସି ଦେଉଥିବା ନ୍ୟୁରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟର କ୍ଷରଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

୪. ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା (Meditation): ମାତ୍ର ୫ ମିନିଟ୍ ପାଇଁ ଗଭୀର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ବା ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମାନସିକ ଚାପ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ।

୫. କୃତଜ୍ଞତା ଜ୍ଞାପନ ବା ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ଯୋଜନା: ସକାଳୁ ଦିନକର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ କାମର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ନିଜ ଜୀବନର ଭଲ ଜିନିଷ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ। ଏହା ମନୋଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ।

୬. ଚା' ବା କଫିର ଆନନ୍ଦ ନେବା: ସକାଳର ପାନୀୟକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା, ପକ୍ଷୀଙ୍କ ରାବ ଶୁଣିବା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବ।