ବିପଦରେ ଭାରତୀୟ ଇଭି ଶିଳ୍ପ : ଚାଇନାରୁ ରେଆର୍ ଆର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍‌ନେଟ୍‌ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଭାରତୀୟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ଶିଳ୍ପ ଏକ ନୂତନ ଆହ୍ବାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଆକଳନ କରାଯାଉଛି ଯେ କିଛି ଅଟୋମୋଟିଭ୍ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ରେଆର ଆର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍‌ନେଟ୍‌ ଷ୍ଟକ୍ ଚଳିତବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ ହୋଇପାରେ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଏହି ଚୁମ୍ବକର ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଚୀନ୍ ଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା କଠୋର କଟକଣା ଏବଂ ରପ୍ତାନିରେ ବିଳମ୍ବ। ଏହା ବିଶେଷ କରି ଦେଶରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ(ଇଭି) ଉତ୍ପାଦନ ଗତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ଏବଂ ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇକ୍ରା ଲିମିଟେଡରର ବରିଷ୍ଠ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଜିତିନ୍ ମକ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ ରେଆର ଆର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍‌ନେଟ୍‌ର ବର୍ତ୍ତମାନର ଅଭାବ ଅଟୋ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ପରି। ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୧-୨୨ ରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଅଭାବ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଯାନ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରାୟ ୧ ଲକ୍ଷ ୟୁନିଟ୍ (ଅର୍ଥାତ୍ ୪ପ୍ରତିଶତ) ହ୍ରାସ କରିଥିଲା। ଏବେ ପୁଣି ଥରେ ଶିଳ୍ପ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୋଗାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଉ ଏକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ତାଙ୍କ ମତରେ ଯଦି ଚୀନର ମନୋଭାବ ସମାନ ରୁହେ, ତେବେ ଭାରତରେ ଅଧିକାଂଶ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ଦୁଇଚକିଆ ଯାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ରେଆର ଅାର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍‌ନେଟ୍‌ ରଷ୍ଟକ୍ କେବଳ ୨୦୨୫ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶେଷ ହୋଇଯିବ।

ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ରେଆର ଆର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍‌ନେଟ୍‌ ନିଓଡାଇମିୟମ୍-ଆଇରନ-ବୋରନ୍‌ରୁ ତିଆରି ଏବଂ ତାହା ବେଶ ଶକ୍ତ। ଏଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷକରି ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ଟ୍ରାକ୍ସନ୍ ମୋଟର ଏବଂ ପାୱାର ଷ୍ଟିଅରିଂ ମୋଟର (ଯେପରିକି ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ ଏବଂ କାର) ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସାଧାରଣ ଫେରାଇଟ୍ ଚୁମ୍ବକ (ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଛୋଟ କଳା ଚୁମ୍ବକ) ୱିଣ୍ଡୋ ମୋଟର, ୱାଇପର ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟର ମୋଟର ଭଳି କମ୍ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ଏକ ଇଭିରେ ବ୍ୟବହୃତ ଏକ ମୋଟରର ମୂଲ୍ୟ ୮୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ୧୫ ହଜାର ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଯେଉଁଥିରେ ରେଆର ଆର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍‌ନେଟ୍‌ର ଭାଗ ପ୍ରାୟ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ। ୨୦୨୫ରେ ଭାରତ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ନିୟୁତ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ଏପରି ଚୁମ୍ବକ ଆମଦାନୀ କରିଥିଲା, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ୮୫% ପ୍ରତିଶତ ଚୀନରୁ ଆସିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ସଙ୍କଟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଅନେକ ଯାନବାହନ ନିର୍ମାତା ଏବଂ ଓଇଏମ୍‌ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବିକଳ୍ପ ଉପାୟ ଖୋଜୁଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଚୀନରୁ ସମାପ୍ତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ମୋଟର ଆମଦାନୀ କରିବା, ଚୁମ୍ବକ ଆସେମ୍ବଲି ପାଇଁ ରୋଟରଗୁଡ଼ିକୁ ଚୀନକୁ ଫେରାଇ ପଠାଇବା, ବିରଳ-ପୃଥିବୀ ମୁକ୍ତ ସାମଗ୍ରୀରୁ ତିଆରି ବିକଳ୍ପ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଏବଂ ଚୁମ୍ବକ-ମୁକ୍ତ ମୋଟର ଡିଜାଇନ୍ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିକଳ୍ପର ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ନିୟମାବଳୀ ସହିତ ଜଡିତ ନିଜସ୍ୱ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଅଛି। ଏହି ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ବିକଶିତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦନରେ କୌଣସି ବଡ଼ ବାଧା ନ ହୁଏ।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କେୟାରଏଜ୍ ରେଟିଂସର ସହକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଧୁସୂଦନ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଛନ୍ତି, ଭାରତରେ ରେଆର ଆର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍‌ନେଟ୍‌ର ଅଭାବ ଜନିତ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି କେବଳ ଏକ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ରଣନୈତିକ ଚେତାବନୀ। ଚୀନର କଠୋର ରପ୍ତାନି ନୀତି ଭାରତର ଇଭି ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷାର ଦୁର୍ବଳ ମୂଳଦୁଆକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଯଦି ଆମେ ପ୍ରକୃତରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ, ତେବେ ଆମକୁ ଘରୋଇ ଭାବରେ ରେଆର ଆର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍‌ନେଟ୍‌ର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡିବ। ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏପରି ସଙ୍କଟ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନ ହେବା ପାଇଁ ସରକାରୀ-ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସହଭାଗୀତା ସହିତ ସହଯୋଗରେ ରଣନୈତିକ ସଂରକ୍ଷଣ, ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏକ ଜାତୀୟ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପଡିବ।