କାବୁଲ:ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଅର୍ଥନୀତିର ଦୁରାବସ୍ଥା, ତାଲିବାନର ନିଷ୍ଠୁର ଶାସନ ଭିତରେ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଭଲ ଖବର ଆସିଛି। ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ମୁଦ୍ରା ଭିତରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ମୁଦ୍ରା ‘ଆଫଗାନୀ’ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ତ୍ରୈମାସିକରେ ‘ଆଫଗାନୀ’ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହି ତ୍ରୈମାସିକରେ ‘ଆଫଗାନୀ’ର ମୂଲ୍ୟ ୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ଏମିତିକି ବର୍ଷକରେ ଆଫଗାନୀର ବିନିମୟ ମୂଲ୍ୟ ୧୪ ପ୍ରତିଶତ ଅଭିବୃଦ୍ଧf ହାସଲ କରିଛି। ବିଶ୍ବର ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ମୁଦ୍ରା ଭଳି ଆଫଗାନିସ୍ତାନ କରେନ୍ସିର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମୁଦ୍ରାର ମୂଲ୍ୟ ୭୮ ଟଙ୍କା ୨୫ ପଇସା ରହିଛି। ତେବେ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉନ୍ନତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମୁଦ୍ରା ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ତାହା ହେଲା ମାନବିକ ସହଯୋଗର ଲମ୍ବା ଲାଇନ୍ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଲା ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବୃଦ୍ଧି। ଏସୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମୁଦ୍ରା ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଅଧିକ ସହାୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକଳନ କରିଛି ଯେ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ଅର୍ଥନୀତି ଚଳିତ ବର୍ଷ ହ୍ରାସ ପାଇବା ବନ୍ଦ କରିବ ଏବଂ ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ୨% ରୁ ୩% ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବ। ମୁଦ୍ରାର ବିନିମୟ ମୂଲ୍ୟ ମଜବୁତ ହେବା ପରେ ତାଲିବାନ ସରକାର ଡଲାର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। ଆପ୍‌ଗାନ୍‌ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଡଲାର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ସୀମାକୁ ମାସିକ ୨୫,୦୦୦ରୁ ୪୦,୦୦୦ ଡଲାରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସପ୍ତାହକୁ ୬୦୦ ଡଲାରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ୨୦୦ ଡଲାର ରହିଥିଲା। ମୁଦ୍ରା ମୂଲ୍ୟ ମଜବୁତ ହେବା ପରେ ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଚାପ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଯାହାଫଳରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଆମଦାନୀ ଏବେ ଶସ୍ତା ହୋଇଛି।

ଆଫଗାନିସ୍ତାନକୁ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ତାଲିବାନର ୫ଟି ବଡ ପଦକ୍ଷେପ

-ସ୍ଥାନୀୟ କାରବାରରେ ଡଲାର ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କା ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାନ୍ତୁ।

-ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରକୁ ଦେଶ ବାହାରକୁ ନେବା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଆହୁରି କଡାକଡି କରିବା।

-ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ କାରବାରକୁ ବେଆଇନ କରିବା ଏବଂ ଉଲ୍ଲଂଘନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ। ତାଲିବାନ ସରକାର ଅନଲାଇନ୍ କରେନ୍ସି ଟ୍ରେଡିଂଙ୍କୁ ଅପରାଧ ଭାବେ ବିବେଚନା କରୁଛି। ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।

-ମାନବିକ ସହାୟତା ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଥନୀତି ସୁଦୃଦୃ ହୋଇଛି।

-ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡିକ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ବୃଦ୍ଧି ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମୁଦ୍ରାକୁ ମଧ୍ୟ ମଜବୁତ କରିଛି।