ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍‌ରେ ଭାରତର ବଡ଼ ଲମ୍ଫ: ୯୨.୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ସହ ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ୍ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ପାଲଟିଲା ଭାରତ

ଷ୍ଟକହୋମ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ପିସ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ (SIPRI) ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ଲମ୍ଫ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍‌କୁ ୮.୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି କରି ଭାରତ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ୍ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଗତ ବର୍ଷ ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ ରେକର୍ଡ ୯୨.୧ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଛୁଇଁଥିବା ଏହି ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ୫ ସାମରିକ ଶକ୍ତି

ସିପ୍ରି (SIPRI) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଗତବର୍ଷ ବିଶ୍ୱର ସମୁଦାୟ ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ୧୧ଶ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ ୨.୮୮୭ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶ୍ୱର ଶୀର୍ଷ ୫ଟି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟକାରୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଆମେରିକା, ଚୀନ୍, ଋଷିଆ, ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ଭାରତ ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ୫ଟି ଦେଶ ମିଳିତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱର ସମୁଦାୟ ସାମରିକ ଖର୍ଚ୍ଚର ୫୮ ପ୍ରତିଶତ ବା ୧.୬୮୬ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟ ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ

୨୦୨୫ ମେ' ମାସରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ଆଦିର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ, ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ବ୍ୟୟ ମଧ୍ୟ ୧୧ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୧.୯ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଚୀନ୍‌ରୁ ନୂଆ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଆମଦାନୀ।

ବିଶ୍ୱରେ ସାମରିକ ବୋଝ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଆକଳନ

ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜର ସାମରିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି। ମୋଟ୍ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ ବା ଜିଡିପି (GDP)ର ପ୍ରତିଶତ ହିସାବରେ ଦେଖିଲେ ବିଶ୍ୱର ସାମରିକ ବୋଝ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ୨.୪ ପ୍ରତିଶତ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୫ରେ ଏହା ୨.୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ୨୦୦୯ ମସିହା ପରଠାରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ୟୁରୋପ୍ ଏବଂ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ତଥା ସକ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚ ଏହିଭଳି ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।