‘ଡାହାଣୀ’ ଅପବାଦ ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇର ମଙ୍ଗ ଧରିବ ମିଶନ ଶକ୍ତି; ତାଲିମନେବେ ଏସ୍ଏଚ୍‌ଜି, ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କର୍ମୀ

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ‘ଡାହାଣୀ ଅପବାଦ’; ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ପାରିବାରିକ ଜୀବନକୁ ଧ୍ବଂସ କରିଦିଏ। ଅନ୍ଧବିଶ୍ବାସ ଓ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଯୋଗୁ ମହିଳାମାନେ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି । ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେବା ସହ ପ୍ରାଣହାନୀ ହେବାର ଏକାଧିକ ଉଦାହରଣ ରହିଛି।

ଏହି ଅନ୍ଧବିଶ୍ବାସକୁ ଦୂର କରିବା ସହ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅପବାଦରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଲଢ଼େଇର ମଙ୍ଗ ଧରିବ ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି’। ମିଶନ ଶକ୍ତି ଅଧୀନରେ ଥିବା ଶହଶହ ମହିଳା ସ୍ଵୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟାଙ୍କ ସମେତ ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ଏ ସମ୍ପର୍କିତ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାଲିମ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ରାଜ୍ୟ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ଅନୁସଚିବ ବିଧୂଭୂଷଣ କୁଲାଡ଼େ ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖିଛନ୍ତି ।

ଡାହାଣୀ ହିଂସାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ଉପାୟ ବାବଦରେ ଆଲୋଚନା ହେବ । ଏହାସହ ଏଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କିପରି ଆଇନଗତ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିପାରିବ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ କରାଯିବ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ; ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି ଦିଦିମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ହେଉଥିବା ଗୁଣିଗାରେଡ଼ି ଓ ଡାହାଣୀବିରୋଧୀ ହିଂସା ବାବଦରେ ଟିକିନିଖ୍ ତଥ୍ୟ ରଖିବେ, ହିଂସାପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ ଓ ସେସବୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିୟମିତ ଗସ୍ତ କରି ଲୋକଙ୍କୁ ଏସବୁ ବାବଦରେ ବୁଝାଇବେ ।

ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଘରକୁ ଘର ଯାଇ ଏହାର ସର୍ଭେ କରାଯିବା ସହ ସାହି ସାହିରେ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରାଯିବ। ୨୦୧୩ ମସିହାରୁ ରାଜ୍ୟରେ ଡାହାଣୀ ନିରୋଧୀ ଆଇନ ଥିବା ସତ୍ତ୍ବେ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବ। ଦିଗରେ କୌଣସି ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇ ପାରି ନାହିଁ। ମୟୂରଭଞ୍ଜ, କେନ୍ଦୁଝର ଓ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏ ସମ୍ପର୍କିତ ହିଂସା ସର୍ବାଧିକ। ନୂଆ ରଣନୀତି ଅନୁସାରେ, ଡାହାଣୀବିରୋଧୀ ହିଂସାକୁ ରୋକିବା ଦିଗରେ ମହିଳା ସ୍ଵୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯିବ | ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ବିଭାଗ ମହିଳା ସ୍ଵୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରିବେ । ତୃଣମୂଳସ୍ତରରେ କାମ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଵେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନର ସହାୟତାରେ ଏହି ହିଂସା ବାବଦରେ ତଥ୍ୟ ରଖାଯିବ। ସେହିପରି ୨୦୧୩ ମସିହାରୁ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଥିବା ଡାହାଣୀ ନିରୋଧ ଆଇନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବାକୁ ବିଭାଗ ଚିନ୍ତା କରୁଛି।

ଆକ୍ସନ୍ଏଡ୍ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୧୦ରୁ ୨୦୨୦ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ଗୁଣିଗାରେଡ଼ି ଓ ଡାହାଣୀ ସନ୍ଦେହରେ ୯୩ଟି ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବାବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ୮୦% ପୀଡ଼ିତା ନିଜ ଭିଟାମାଟି ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ମହିଳା କମିଶନ ଓ ଆକ୍ସନ୍ଏଡ ଦ୍ବାରା ରାଜ୍ୟର ତିନିଟି ଜିଲ୍ଲାରେ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ଭେରୁ ଏଭଳି ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ତଥ୍ୟ ପଦାକୁ ଆସିଛି। ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟରେ ୭୩ଟି ଗୁଣିଗାରେଡ଼ି ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ୧୮ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୯ରୁ ୨୦୨୦ ଭିତରେ ରାଜ୍ୟର କେନ୍ଦୁଝର, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାରେ ଡାହାଣୀ ଓ ଗୁଣିଗାରେଡିକୁ ନେଇ କମିଶନ ପକ୍ଷରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲା । ଯେଉଁଥୁରୁ ଜଣାଯାଇଛି ଯେ, ତୃଣମୂଳସ୍ତରରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ଥ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କୁ ଚିକତ୍ସା ସୁବିଧା ନ ମିଳିବା, ରୋଗୀଙ୍କୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ମେଡିକାଲ ସୁବିଧା ନ ମିଳିବା କାରଣରୁ ଲୋକମାନେ ଡାହାଣି ଓ ଗୁଣି ଗାରେଡି ଭଳି ଅଭ୍ୟାସର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହେଉଛନ୍ତି। ଲିଙ୍ଗଗତ ଅସମାନତା, ନିରକ୍ଷରତା, ଅନ୍ଧବିଶ୍ବାସ, ଦୁର୍ବଳ ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥା ଆଦି ଏହି ଅପରାଧକୁ ଅଧିକ ସହାୟକ ହେଉଛି।

ଏ ବାବଦରେ ଆକ୍ସନ୍ଏଡ ଓଡ଼ିଶାର ଆସୋସିଏଟ୍ ଡାଇରେକ୍ଟର ଦେବବ୍ରତ ପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ସାଧାରଣତଃ ଏକାକି ମହିଳା, ବିଧବା ମହିଳାମାନେ ଏଥିରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହା ଏଭଳି ଏକ ଅଭ୍ୟାସ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଗାଁଟା ଯକର ସବୁ ଲୋକ ଲାଗି ପଡ଼ିଥାନ୍ତି। ତେଣୁ ଅନେକ ସମୟରେ ମାମଲା ଥାନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିପାରେ ନାହିଁ । ଏନେଇ ଆଇନ କଡାକଡି ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ଦରକାର। ରାଜ୍ୟ ଓ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରରେ ଟାସ୍କଫୋର୍ସ ଗଠନ କରାଯାଇ ଏସବୁ ମାମଲାର ତଦାରଖ ହେବା ଦରକାର। ଵିଚ୍ ହଣ୍ଟିଙ୍ଗ ପ୍ରିଭେନ୍ସନ୍ ଅଫିସରମାନେ ରହି ଏସବୁ ମାମଲାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କଲେ ଯାଇ ଏଭଳି ଅଭ୍ୟାସ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ବନ୍ଦ ହୋଇ ପାରିବ । ସବୁଠାରୁ ବଡ କଥା ରାଜ୍ୟ ମହିଳା କମିଶନ ବା ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ବିଭାଗ ସିଧାସଳଖ ଏହି ମାମଲାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କଲେ ହିଁ ଏଭଳି ଅପରାଧକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ ।