ଏଆଇ ଭ୍ରମରେ ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି: ଗବେଷଣା ରିପୋର୍ଟରେ ନକଲି ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ବିଶ୍ଵାସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ

ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଡିଟିଂ ଏବଂ କନସଲ୍ଟିଂ ଫାର୍ମ ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି (PwC) ନିଜର ଗବେଷଣା ରିପୋର୍ଟରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (ଏଆଇ) ବ୍ୟବହାର କରି ଅଡୁଆରେ ପଡ଼ିଛି। ଏକ ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ କିଛି 'ଥଟ୍ ଲିଡରସିପ୍' (thought leadership) ରିପୋର୍ଟରେ ବ୍ୟାପକ ଏଆଇ ‘ହାଲୁସିନେସନ୍’ (AI hallucinations) ବା ଏଆଇ ଜନିତ ଭ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହି ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ନକଲି ଫୁଟନୋଟ୍, ଭୁଲ୍ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଚାଟବଟ୍ ସାଇଟେସନ୍ ରହିଥିବା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଏଆଇ-ଡିଟେକ୍ସନ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଜିପିଟିଜିରୋ (GPTZero)ର ଗବେଷକମାନେ ଏହି ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଧରିଥିବା ବେଳେ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ଟାଇମ୍ସ (Financial Times) ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛି।

ଏଆଇ ‘ହାଲୁସିନେସନ୍’ ଏବଂ ନକଲି ଫୁଟନୋଟ୍

ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟର (PwC Middle East) ୪ଟି ରିପୋର୍ଟକୁ ନେଇ ଏହି ତଦନ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦଲିଲଗୁଡ଼ିକରେ କର୍ପୋରେଟ୍ ରଣନୀତି, ସରକାରୀ ଜନସେବା ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନର ବଜାର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଆଦି ବିଷୟ ରହିଥିଲା। ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ରିପୋର୍ଟରେ ଥିବା ଅନେକ ତଥ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭିତ୍ତିହୀନ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ରିୟାଦର ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକ ରେଫରେନ୍ସ ବା ସାଇଟେସନ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏଆଇ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି, କାରଣ ଏପରି କୌଣସି ପେପର୍ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ହିଁ ନାହିଁ। ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ଗୋଟିଏ ସାଇବର ସିକ୍ୟୁରିଟି ରିପୋର୍ଟର ଫୁଟନୋଟ୍‌ ୟୁଆରଏଲ୍ (URL)ରେ ସିଧାସଳଖ utm_source=chatgpt.com ଲେଖାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ ଏହି ତଥ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ଚାଟଜିପିଟି (ChatGPT)ରୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା।

ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ

ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଦାହରଣରେ, ଜେପି ମୋର୍ଗାନ୍‌ର ଏକ ସଫଳ ଏଆଇ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଦର୍ଶାଇବାକୁ ଯାଇ ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି ମାତ୍ର ୨୮୦ ଫଲୋଅର୍ସ ଥିବା ଜଣେ କିଶୋର ବ୍ଲଗରଙ୍କ ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଘଟିଥିଲା, ଅର୍ଥାତ୍ ଚାଟଜିପିଟି ଆସିବାର ୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ। ସେହିପରି "ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି କାରଣରୁ ୯୦% ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟେ" ବୋଲି ଏକ ତଥ୍ୟକୁ ମାତ୍ର ଦୁଇଟି ପୃଷ୍ଠାରେ ତିନି ଥର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସୋର୍ସ ଦେଇ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା। ଯେଉଁ ସଂସ୍ଥା ଅନ୍ୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଏଆଇ (Responsible AI) ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥାଏ, ନିଜେ ଏଭଳି ବେପରୁଆ ଭାବେ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର କରିବା ତାହାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି ପୂର୍ବରୁ କେପିଏମଜି (KPMG), ଇୱାଇ (EY) ଏବଂ ଡେଲୋଏଟ୍ (Deloitte) ଭଳି ଅନ୍ୟ ବିଗ୍ ଫୋର୍ (Big Four) ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏଆଇ ଜନିତ ତ୍ରୁଟି କାରଣରୁ ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହୋଇସାରିଛନ୍ତି।

ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁସିର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇଛି। ସଂସ୍ଥା କହିଛି ଯେ ସେମାନେ ପ୍ରକାଶିତ ଗବେଷଣାର ସଠିକତାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ରିପୋର୍ଟରେ ଥିବା କିଛି ସାଇଟେସନ୍‌ରେ ସୁଧାର କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଏତେ ବଡ଼ ତ୍ରୁଟି କିପରି ରହିଗଲା, ସେ ନେଇ ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।