ଭୁବନେଶ୍ୱର: ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଫେସବୁକରେ ଏବେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ସାଇବର ଠକେଇ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଛି। ଦେଶର ସାଧାରଣ ନିବେଶକଙ୍କୁ ଲୁଟିବା ପାଇଁ ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଉପାୟ ଆପଣାଇଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସାଇବର ଅପରାଧ ସମନ୍ୱୟ କେନ୍ଦ୍ର (I4C) ପକ୍ଷରୁ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ଏଆଇ ନାମକ ଏକ ବିନିଯୋଗ ସ୍କାମ ବିଷୟରେ ସତର୍କ ସୂଚନା ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ଜାଲିଆତିରେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ, ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର ଏବଂ ଇନଫୋସିସ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଏଆଇ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଡିପଫେକ୍ ଭିଡିଓ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଜଣାପଡିଛି।

ଅପରାଧୀମାନେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ବିଜ୍ଞାପନ ଜରିଆରେ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଉଛନ୍ତି। ମାତ୍ର ୨୧,୦୦୦ ଟଙ୍କା ବିନିଯୋଗ କଲେ ମାସିକ ପ୍ରାୟ ୧୯.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ନିଶ୍ଚିତ ଆୟ ହେବ ବୋଲି ଏଥିରେ ଦାବି କରାଯାଉଛି। ଏହାକୁ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟେଟ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଏସବିଆଇ) ର ଲୋଗୋ ଏବଂ ସରକାରୀ ସମର୍ଥନ ଥିବା ମିଥ୍ୟା ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି। ସାଇବର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଅପରାଧୀମାନେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଏଆଇ ମଡେଲ ବ୍ୟବହାର କରି ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ୱର ଏବଂ ଚେହେରାକୁ ଜାଲ କରୁଛନ୍ତି।

ଜାଲିଆତି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ୱେବସାଇଟଗୁଡିକ ଦେଖିବାକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନ୍ୟୁଜ୍ ପୋର୍ଟାଲ ଭଳି ହୋଇଥାଏ, ଯାହାଫଳରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ସହଜରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଥରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ସାଇଟରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରାମର୍ଶଦାତା ନାମରେ କଲ୍ କରାଯାଇ ମାନସିକ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଳ୍କ ବାହାନାରେ ସମସ୍ତ ଜମା ପୁଞ୍ଜି ଲୁଟି ନିଆଯାଏ।

ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ କଣ କରିବେ?

ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି କି, କୌଣସି ଅଜଣା ଲିଙ୍କରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ଏବଂ ୱେବସାଇଟର ୟୁଆରଏଲ ବା ଡୋମେନ ନାମ ଭଲଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଯଦି କୌଣସି ନିବେଶ ଯୋଜନା ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ଅତି ଅବାସ୍ତବ ଲାଭ ଦେବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉଛି, ତେବେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜାଲିଆତି ବୋଲି ବୁଝିବାକୁ ହେବ।

ଯଦି ଆପଣ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ପରିଚିତ କେହି ଏଭଳି ସ୍କାମର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଜାତୀୟ ହେଲ୍ପଲାଇନ ନମ୍ବର ୧୯୩୦ କୁ କଲ୍ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା cybercrime.gov.in ପୋର୍ଟାଲରେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ଭାରତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଡିଜିଟାଲ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟରେ ସାଧାରଣ ନିବେଶକମାନେ ଅଧିକ ସତର୍କ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କହିଛନ୍ତି।