ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଲୋମହର୍ଷକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ଘଟଣାରେ ପାକିସ୍ତାନ ସୁରକ୍ଷାବାହିନୀର ଅସାମର୍ଥ୍ୟ ପଦାରେ ପଡ଼ିଯାଇଛି। ମୃତାହତଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ତଥ୍ୟ ଦେଇ ବିଶ୍ୱ ଜନସମୁଦାୟର ଦୃଷ୍ଟି ଏଡ଼ାଇବା ସକାଶେ ହୋଇଥିବା ଉଦ୍ୟମ ଆଉ ଲୁଚି ଛପି ନାହିଁ। ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦାବି କରୁଥିବା ବେଲୁଚିସ୍ତାନବାସୀଙ୍କ ସ୍ୱର ପାଲଟିଥିବା ମାନବାଧିକାର କର୍ମୀ ମେହରଙ୍ଗ ବେଲୋଚ ପ୍ରଭାବୀ ଢଙ୍ଗରେ ଜନମତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବେଳେ ବେଲୋଚ ମୁକ୍ତି ସେନା (ବିଏଲ୍‌‌ଏ) ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ପ୍ରହାର ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ଘଟିଛି ଗତ ମଙ୍ଗଳବାର। କ୍ୱେଟା ସହରରୁ ପେଶୱାର ଯାଉଥିବା ଜାଫର ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍‌‌ ଉପରେ ବିଏଲ୍‌‌ଏ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟାଇ ରେଳଲାଇନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପରେ ୫୦୦ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଯାଉଥିବା ଟ୍ରେନ୍‌‌ ଉପରେ ହୋଇଥିଲା ଆକ୍ରମଣ। ୩୦ ପାକ୍‌‌ ଯବାନଙ୍କୁ ନିପାତ କରିବା ପରେ ଆତଙ୍କୀ ସଂଗଠନ ୧୮୨ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପଣବନ୍ଦୀ ରଖିଥିଲେ। ବିନିମୟରେ ସେମାନେ ପାକିସ୍ତାନରେ ଅଟକ ଥିବା ବେଲୁଚ ନାଗରିକଙ୍କ ମୁକ୍ତି ଦାବି କରିଥିଲେ। ତେବେ ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ପାକ୍‌‌ ସେନା ଓ ବିଏଲଏ ନିଜ ନିଜ ଢଙ୍ଗରେ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ ମାଧ୍ୟମରେ ସଫଳତା ଦାବି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ବିଶ୍ୱବାସୀଙ୍କ ନିଦ ହଜାଇ ଦେଇଛି। କଥା ସେତିକିରେ ଅଟକି ଯାଇନି ଗତ ଶନିବାର ପୁଲୱାମା ଘଟଣାର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଘଟିଛି ବେଲୁଚିସ୍ତାନରେ ନୁସ୍‌‌କି ଜିଲ୍ଲାରେ। ସାତଟି ବସ୍‌‌ ଓ ଦୁଇଟି ସାମରିକ ଯାନରେ ଥିବା ପାକ୍‌‌ ସେନାଙ୍କ ଉପରେ ଅତର୍କିତ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଆଇଡି ବିସ୍ଫୋରକ ଖଚିତ କାର୍‌‌ ବସ୍‌‌କୁ ଧକ୍କା ଦେବାରୁ ତାହା ଜଳିପୋଡ଼ି ନାରଖାର ହୋଇଯାଇଥିଲା। କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଦୁଇଟି ବସରେ କେତେ ଯବାନ ଥିଲେ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଏଲଏ ୯୦ ନିହତ ହୋଇଥିବାର ଦାବି କରିଛି। ସରକାରୀ ଇସ୍ତାହାରରେ ଏହା କିନ୍ତୁ ୭ରେ ସୀମିତ ରହିଛି। ବେଲୁଚିସ୍ତାନ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିନିମୟରେ ଚୀନ୍‌‌କୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇ ପାକିସ୍ତାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଦ୍ୱେଷ ଓ ବିଦ୍ରୋହର ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରିଛି।

ବେଲୁଚିସ୍ତାନର ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ଅବିଶ୍ୱାସ ଆଜିର ନୁହେଁ। ୧୯୪୭ରେ ପାକିସ୍ତାନ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାସଲ କଲାବେଳେ ଏହି ବିଶାଳ ଭୂଖଣ୍ଡ ବେଲୁଚିସ୍ତାନର ଅଧିବାସୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ଦାବି କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପାକ୍‌‌ ସରକାର ସେନାବାହିନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ବେଲୁଚିସ୍ତାନକୁ ନିଜ ରାଷ୍ଟ୍ରର ପରିସରଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟର ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଞ୍ଜାବୀ ମୁସଲମାନଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ବିଦ୍ରୋହର ବୀଜ ବୁଣିଥିଲା। ରାଜନୈତିକ ସ୍ତରରେ ପଞ୍ଜାବୀ ମୁସଲମାନଙ୍କ ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରଭାବ ଓ ପତିଆରା ଏ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସାଜିଥିଲା। ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ କି ପାକିସ୍ତାନ ସମଗ୍ର ଭୂଭାଗର ୪୪ ପ୍ରତିଶତ ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିକାରୀ ବେଲୁଚବାସୀ। ଅଥଚ ଦେଶର ମାତ୍ର ୫ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଏହି ବୃହତ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ସବୁଠାରୁ ବୃହତ ସୁନା ଓ ତମ୍ବା ଖଣି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି। ଏହାଛଡ଼ା ପ୍ରାକୃତ ଗ୍ୟାସରେ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଦେଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱହୀନ ହୋଇପଡ଼ିବା କ୍ଷୋଭର ବିଷୟ। ଆରବ ସାଗରରେ ବିସ୍ତୃତ ବେଳାଭୂମି ନୌସାମର୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତାହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଚୀନ୍‌‌ ସହାୟତାରେ ଗ୍ୱାଦର ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ। ସେହିଭଳି ୫୬ ବିଲିୟନ ଡଲାର ବ୍ୟୟବରାଦରେ ଚୀନ୍‌‌ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ଚୀନ୍‌‌-ପାକିସ୍ତାନ ଇକୋନୋମିକ୍‌‌ କରିଡରର ବିରୋଧୀ ହେଉଛନ୍ତି ବେଲୁଚ ଅଧିବାସୀ। କାରଣ ବେଲୁଚିସ୍ତାନରେ ମହଜୁଦ ଥିବା ବିପୁଳ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଅଧିକାରୀ ଚୀନ ହେବା କିଛି ବିଚିତ୍ର ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଚୀନା ଇଂଜିନିୟର ଓ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଆତ୍ମଘାତୀ ଆକ୍ରମଣ ଜାରିରହିଛି।

ଏକ ପାକିସ୍ତାନ, ଏକ ଧର୍ମ, ଏକ ସରକାର ଓ ଏକ ଶାସନ ଭଳି ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ସାକାର କରିବା ସକାଶେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରତି ସେ ସମୟର ଅକୁଣ୍ଠ ସମର୍ଥନରେ ବଳି ପଡ଼ିଥିଲା ବେଲୁଚିସ୍ତାନ। ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାର ଶକ୍ତି ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ ନଥିଲା ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କର। ଜୁଲଫିକର ଅଲ୍ଲୀ ଭୁଟୋ ସରକାର ବେଲୁଚିସ୍ତାନକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରି ଯେଉଁ ସକାରାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ତାହା ଦୁଇବର୍ଷ ପରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା। ରାଜ୍ୟର କ୍ଷମତାସୀନ ସରକାରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଆଯିବା ପରେ ସେଠାରେ ବିଦ୍ରୋହ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ କି ସେହି ସତୁରୀ ଦଶକରେ ବେଲୁଚ ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ କରିବା ସକାଶେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ୮୦ ହଜାର ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ କରି ଯେଉଁ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କଲା, ସେଥିରେ ୫୦୦୦ ବେଲୁଚ ବିଦ୍ରୋହୀ ନିହତ ହେଲେ ସତ, ଇସଲାମବାଦ ମଧ୍ୟ କିଛି କମ୍‌‌ କ୍ଷତି ସହିନାହିଁ। ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ୩୦୦୦ ପାକିସ୍ତାନ ସୈନ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଜେନେରାଲ ପରଭେଜ ମୁଶାରଫ ନିଜର ମହତାକାଂକ୍ଷା ସାକାର କରିବା ସକାଶେ ଚୀନ୍‌‌ର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଓ ପତିଆରା ବୃଦ୍ଧି ସକାଶେ ଗୋଟିକ ପରେ ଗୋଟିଏ ବୃହତ୍‌‌ ପ୍ରକଳ୍ପ ତାହା ହାତକୁ ଟେକିଦେଲେ। ବେଲୁଚିସ୍ତାନର ବୃହତ୍ତର ସ୍ୱାର୍ଥ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ବେଲୁଚି ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣର ନିଶାଣକୁ ଆସିଗଲେ ଚୀନ୍‌‌ ଇଂଜିନିୟର ଓ କର୍ମକର୍ତ୍ତା। ବ୍ରିଟେନ୍‌‌ ପରେ ଚୀନର ଉପନିବେଶ ସ୍ଥାପନ ଉଦ୍ୟମ ବିରୋଧରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଜନମତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।। କେବଳ ବିଏଲଏ ନୁହେଁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି। ବୃହତ୍ତର ସ୍ୱାର୍ଥରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଳମେଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇପାରିଥିବାରୁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଆକ୍ରମଣ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି।

ଅବଶ୍ୟ ବେଲୁଚ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଅପହରଣ ଓ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ମହିଳାଙ୍କୁ ମଣ୍ଡିରେ ନିଲାମ ଭଳି ଅମାନବୀୟ ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶ୍ୱଜନ ସମୁଦାୟର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି ମେହରଙ୍ଗ ବେଲୋଚ। ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମଞ୍ଚରେ ସେ ହିଁ ବେଲୁଚି ଅଧିବାସୀ ଆଶା ଓ ଆକାଂକ୍ଷାର ପ୍ରତୀକ ପାଲଟିଛନ୍ତି। ଘଟଣାକ୍ରମ ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି ୧୯୭୧ର ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ଏବେ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ଓ ଉଦ୍‌‌ବେଗର କାରଣ ହୋଇ ରହିଛି। ତେଣୁ ବେଲୁଚିସ୍ତାନ ବିଦ୍ରୋହ ପଛରେ ଭାରତର ସହଯୋଗ ଓ ସମର୍ଥନ ନାହିଁ ତ? ଏଭଳି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ସେମାନେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ। ବେଳେବେଳେ ଭାରତକୁ ଦୋଷାରୋପ ମଧ୍ୟ କରିଚାଲିଛନ୍ତି। ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର ଓ ବେଲୁଚିସ୍ତାନ ଉଭୟେ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଦାବି କରୁଛନ୍ତି। କାଶ୍ମୀରକୁ ସେମାନେ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ଆଡ୍ଡା ସ୍ଥଳରେ ପରିଣତ କରିଥିବାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସ୍ୱର ନରମିଯାଇଛି। ହେଲେ ବେଲୁଚ ଅଧିବାସୀ ବିଦ୍ରୋହ ପଛରେ ଯାହାର ସହଯୋଗ କି ସମର୍ଥନ ଥାଉନା କାହିଁକି ପାକିସ୍ତାନ ଆଗକୁ ଅଧିକ ଋଣଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ଓ ଆମ କାଶ୍ମୀର ସୀମାରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହ୍ରାସ ପାଇବ।