ବିଶ୍ୱ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ: ଦେଶରେ ୯୯୩ ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗା ହେଲା କମର୍ସିଆଲ୍ LPG ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡର
ଆମେରିକା-ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ ବିବାଦ (US-Iran-Israel conflict) ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ସିଧାସଳଖ ଭାରତୀୟ ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ତୈଳ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀ (OMCs) ଗୁଡ଼ିକ ପକ୍ଷରୁ ମଇ ୧, ୨୦୨୬ ଠାରୁ ୧୯ କେଜିଆ ବ୍ୟବସାୟିକ (Commercial) ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ୯୯୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ପରେ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟବସାୟିକ ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟ ପୂର୍ବର ୨୦୭୮.୫୦ ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୦୭୧.୫୦ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଘରୋଇ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି
ଏତେ ବଡ଼ ଧରଣର ଦର ବୃଦ୍ଧି ସତ୍ତ୍ୱେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିଛି। ୧୪.୨ କେଜିଆ ଘରୋଇ ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଦିଲ୍ଲୀରେ ଘରୋଇ ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟ ପୂର୍ବଭଳି ୯୧୩ ଟଙ୍କା ସ୍ଥିର ରହିଛି ବୋଲି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ (Indian Oil) ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସାଧାରଣ ଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ଘରୋଇ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଏଟିଏଫ୍ (ATF) ଦର ମଧ୍ୟ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ୩୩ କୋଟି ଘରୋଇ ଗ୍ରାହକ ଏହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବରୁ ବର୍ତ୍ତି ପାରିଛନ୍ତି।
ହୋଟେଲ ଓ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
କମର୍ସିଆଲ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟ ଏକାଥରକେ ୯୯୩ ଟଙ୍କା ବଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ହୋଟେଲ, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ଗଭୀର ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପଡ଼ିବ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ହେଉଛି କ୍ରମାଗତ ତୃତୀୟ ବୃଦ୍ଧି। ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅସ୍ଥିରତା କାରଣରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗ୍ୟାସ୍ ଦରରେ ସମୁଦାୟ ୧୩୦୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ଘଟିସାରିଲାଣି। ଏହା ଫଳରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବାହାରେ ଖାଦ୍ୟପେୟ ତଥା କ୍ୟାଟରିଂ ସେବା ମହଙ୍ଗା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।
ଦର ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅବରୋଧ କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦରରେ ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ପରିବହନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାଧା ଉପୁଜିବା କାରଣରୁ ତୈଳ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବସାୟିକ ଏଲପିଜି ଗ୍ୟାସ୍ ଦର ବଢ଼ାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି।
ବିଶ୍ୱ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ: ଦେଶରେ ୯୯୩ ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗା ହେଲା କମର୍ସିଆଲ୍ LPG ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡର
ଆମେରିକା-ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ ବିବାଦ (US-Iran-Israel conflict) ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ସିଧାସଳଖ ଭାରତୀୟ ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ତୈଳ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀ (OMCs) ଗୁଡ଼ିକ ପକ୍ଷରୁ ମଇ ୧, ୨୦୨୬ ଠାରୁ ୧୯ କେଜିଆ ବ୍ୟବସାୟିକ (Commercial) ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ୯୯୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ପରେ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟବସାୟିକ ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟ ପୂର୍ବର ୨୦୭୮.୫୦ ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୦୭୧.୫୦ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଘରୋଇ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି
ଏତେ ବଡ଼ ଧରଣର ଦର ବୃଦ୍ଧି ସତ୍ତ୍ୱେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିଛି। ୧୪.୨ କେଜିଆ ଘରୋଇ ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଦିଲ୍ଲୀରେ ଘରୋଇ ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟ ପୂର୍ବଭଳି ୯୧୩ ଟଙ୍କା ସ୍ଥିର ରହିଛି ବୋଲି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ (Indian Oil) ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସାଧାରଣ ଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ଘରୋଇ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଏଟିଏଫ୍ (ATF) ଦର ମଧ୍ୟ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ୩୩ କୋଟି ଘରୋଇ ଗ୍ରାହକ ଏହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବରୁ ବର୍ତ୍ତି ପାରିଛନ୍ତି।
ହୋଟେଲ ଓ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
କମର୍ସିଆଲ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟ ଏକାଥରକେ ୯୯୩ ଟଙ୍କା ବଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ହୋଟେଲ, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ଗଭୀର ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପଡ଼ିବ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ହେଉଛି କ୍ରମାଗତ ତୃତୀୟ ବୃଦ୍ଧି। ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅସ୍ଥିରତା କାରଣରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗ୍ୟାସ୍ ଦରରେ ସମୁଦାୟ ୧୩୦୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ଘଟିସାରିଲାଣି। ଏହା ଫଳରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବାହାରେ ଖାଦ୍ୟପେୟ ତଥା କ୍ୟାଟରିଂ ସେବା ମହଙ୍ଗା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।
ଦର ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଅବରୋଧ କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦରରେ ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ପରିବହନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାଧା ଉପୁଜିବା କାରଣରୁ ତୈଳ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବସାୟିକ ଏଲପିଜି ଗ୍ୟାସ୍ ଦର ବଢ଼ାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି।




