ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ନିଜର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିଗ୍ରହଣ ପରିଷଦ (DAC) ରୁଷିଆରୁ ୨୮୮ଟି S-400 ମିସାଇଲ୍ କିଣିବା ପାଇଁ ୧୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଛି। ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ତରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବିପଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଭାରତର ସୀମା ସୁରକ୍ଷାକୁ ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ଦେବ।

ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ 'ଫାଷ୍ଟ ଟ୍ରାକ୍ ପ୍ରୋସିଜିଓର୍' (FTP) ମାଧ୍ୟମରେ ୧୨୦ଟି ସ୍ୱଳ୍ପ ଦୂରଗାମୀ (Short-range) ଏବଂ ୧୬୮ଟି ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ (Long-range) ମିସାଇଲ୍ ହାସଲ କରିବ। ଏହା ସହିତ ଦୁଇଟି ଅତିରିକ୍ତ S-400 ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟ କିଣାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ସୀମାରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ବିମାନ ଓ ମିସାଇଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଣାଳୀ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ଅଧିକ କ୍ଷମତାଶାଳୀ କରିବ।

ଗତ ମେ ୨୦୨୫ରେ ହୋଇଥିବା ‘ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର’ ସମୟରେ S-400 ସିଷ୍ଟମ୍ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପ୍ରମାଣିତ କରିସାରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଅପରେସନ୍‌ରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାକିସ୍ତାନର ୫-୬ଟି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଗୁପ୍ତଚର ବିମାନକୁ ଭୂପାତିତ କରିଥିଲା। ବିଶେଷ କରି ପଞ୍ଜାବ (ପାକିସ୍ତାନ) ଉପରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଏକ ବଡ଼ ବିମାନକୁ ଭାରତ ୩୧୪ କିଲୋମିଟର ଦୂରରୁ S-400 ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କରି ଖସାଇ ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ସାମରିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ରେକର୍ଡ ବୋଲି ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟ ମାର୍ଶଲ ଅମର ପ୍ରୀତ ସିଂହ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।

S-400ର ଭୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ବାୟୁସେନା ନିଜର ଅପରେସନାଲ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ଇରାନ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତର ଆଦମପୁର ଏବଂ ଭୁଜ୍ ସେକ୍ଟରରେ ମୁତୟନ ଥିବା ଏହି ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଯୋଗୁଁ ଲାହୋର, ରାୱଲପିଣ୍ଡି ଏବଂ ସିଆଲକୋଟ ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନା ନିଷ୍କ୍ରିୟ ରହିଥିଲା।

କେବଳ ବିଦେଶୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ, ଭାରତ ନିଜର ସ୍ୱଦେଶୀ 'ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର' (IADWS) ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନେଟୱାର୍କକୁ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରୁଛି। ୨୦୩୫ ସୁଦ୍ଧା ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଭାରତ ୧୧୪ଟି ରାଫାଲ୍ (Rafale) ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ସ୍କାଲ୍ପ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଆମେରିକାରୁ P-8I ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ବିମାନ କିଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରଖିଛି।