ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ବିଶ୍ବର ୧୪୭ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଲୋକଙ୍କ ସୁଖ ଓ ସ୍ବାଛନ୍ଦକୁ ନେଇ ‘ୱାର୍ଲଡ ହାପିନେସ୍‌ ରିପୋର୍ଟ-୨୦୨୫’ ଗତକାଲି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ଯେଉଁ ରିପୋର୍ଟରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ବହୁତ ତଳେ ରହିଛି। ଏପରିକି ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ନେପାଳ ଭଳି ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ତୁଳନାରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ବହୁ ପଛରେ ରହିଛି। ତାଲିକାରେ ଫିନଲାଣ୍ଡ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖିଥିବା ବେଳେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସବୁଠାରୁ ଶେଷରେ ରହିଛି।

ସବୁଠୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି ଭାରତକୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧଗ୍ରସ୍ତ ୟୁକ୍ରେନ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହତାଶ ଏବଂ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଯାହାକୁ ନେଇ ପୁଣି ଥରେ ଏକ ବିତର୍କକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି ଯେ କ’ଣ ଏପରି ବିଶ୍ୱ ସୂଚକାଙ୍କ ପ୍ରକୃତରେ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ? ଯଦି ହଁ ତେବେ ପ୍ରକୃତ ଖୁସି କ’ଣ ଏବଂ ଏହାକୁ ମାପିବାର ମାନଦଣ୍ଡ କ’ଣ?

ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ୱେଲବିଙ୍ଗ୍‌ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ଜାତିସଂଘର ଏକ ସହଯୋଗୀ ସଂସ୍ଥା ଗଲଅପ୍‌ର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ଗୋଟିଏ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣ ଓ ବ୍ୟବହାରକୁ ଆଧାର କରି ଏହି ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ୧୪୭ଟି ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଏହି ତାଲିକାରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୧୧୮ ରହିଛି। ବିଶ୍ବର ସବୁଠୁ ସୁଖୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଫିନଲାଣ୍ଡ ପୂର୍ବ ଭଳି ଏହି ତାଲିକାରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ସହିତ ଏହାପଛକୁ ଡେନମାର୍କ ଦ୍ବିତୀୟ ଏବଂ ଆଇସଲାଣ୍ଡ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛନ୍ତି। କେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଲୋକମାନେ କେତେ ଖୁସି ତାହା ସାମାଜିକ ସହାୟତା, ମୁଣ୍ଡ ପିଛା ଆୟ, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବନ ଧାରଣ ବୟସ, ସ୍ବାଧୀନତା, ଉଦାରତା ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ଭଳି ମୁଖ୍ୟତଃ ୬ଟି ଦିଗ ବିଚାରକୁ ନେଇ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଥାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରୁ ଏକ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମତାମତ ନେଇ ଏହି ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ୨୦୧୨ ରିପୋର୍ଟରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୧୧୪ରେ ରହିଥିଲା ବେଳେ ୨୦୨୨ରେ ସ୍ଥିତିରେ ଉନ୍ନତି ଘଟି ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୯୪ରେ ପହଂଚିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ରିପୋର୍ଟରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିରେ ଅବନତି ଘଟି ୧୧୮ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଅବଶ୍ୟ ଗତବର୍ଷ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୧୨୪ରେ ଥିଲା ବେଳେ ଏଥର ସାମାନ୍ୟ ସୁଧାର ଆସିଛି।

ଯଦିଓ ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ରାଙ୍କିଂରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ଉନ୍ନତ ହୋଇଛି, ତଥାପି ଯଦି ଆର୍ଥିକ ଦେବାଳିଆ ଏବଂ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ପରି ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ପାକିସ୍ତାନକୁ ତା’ଠାରୁ ଉପରେ ରଖାଯାଇଛି, ତେବେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଯୁଦ୍ଧଗ୍ରସ୍ତ ଦେଶମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଇସ୍ରାଏଲ ଅଷ୍ଟମ ସ୍ଥାନରେ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ୧୦୮ତମ ସ୍ଥାନରେ, ରୁଷ ୬୬ତମ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନ ୧୧୧ତମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ବିନାଶ ବିନା ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ବିଶ୍ୱ ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏଜେନ୍ସି ଭାରତର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାରକୁ ନେଇ ଆଶାବାଦୀ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଖୁସି ମାପକରେ ଭାରତର ସ୍କୋର ଚାଦ୍, ବୁର୍କିନା ଫାସୋ, ବେନିନ୍ ଏବଂ ସୋମାଲିଆ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକଠାରୁ କେବଳ ଟିକିଏ ଉପରେ ଅଛି। ତେବେ କ’ଣ ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯିବା ଉଚିତ ଯେ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପରି ଅରାଜକତା ଏବଂ ସଂଘର୍ଷ ପ୍ରକୃତ ଖୁସିର ମୂଳ ଏବଂ ଆମେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ? ଆହୁରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି ଯେ ଭୁଟାନ, ଯାହା ଗ୍ରସ୍ ହାପିନେସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସର ଧାରଣା ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୨୪ ରିପୋର୍ଟରେ ୭୯ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା, ଚଳିତ ବର୍ଷ କୌଣସି ରାଙ୍କିଂ ପାଇପାରିଲା ନାହିଁ।

ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅସ୍ଥିରତା ସତ୍ତ୍ୱେ ସମୃଦ୍ଧି!

କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ହତ୍ୟା ହାର ଥିବା ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବିବେଚିତ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ବେଲିଜ୍, ଖୁସି ମାପକରେ ଆମେରିକା ତଳେ ୨୫ ତମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ସେଠାକାର ଲୋକମାନେ ଏତେ ଖୁସି କାହିଁକି, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ଯଦି ରିପୋର୍ଟକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ, ତେବେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅଶାନ୍ତି ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିବା ଭେନେଜୁଏଲା ଭାରତ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଖୁସି। ତେବେ, ଅରାଜକତା ଏବଂ ଅସ୍ଥିରତା କ’ଣ ଏବେ ବିଶ୍ୱ ସୁଖର ମାନଦଣ୍ଡ ପାଲଟିଛି?

ସୂଚକାଙ୍କ ସ୍ତର କ’ଣ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିନର ମାପିହୁଏ

ଯଦି ଏହା ସତ, ତେବେ ସମଗ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମାନଦଣ୍ଡ କ’ଣ? ଜଣେ ହତ୍ୟାକାରୀ ହତ୍ୟା କରିବାରେ, ଅନ୍ୟ କେହି ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେହି ଦାନ କରିବାରେ ଖୁସି ପାଇପାରେ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଖୁସିର ମାନଦଣ୍ଡ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେହି ମାନଦଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧାରଣ ବୋଲି କହିବା ଏବଂ ଏପରି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଯେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରକୃତ ଖୁସି କ’ଣ ତାହା ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହା କେତେ ପରିମାଣରେ ଠିକ୍?

ଉଳ୍ଳେଖଯୋଗ୍ୟ ୨୦୧୨ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏହି ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରୁ ଏକ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମତାମତ ନେଇ ଏହି ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ୨୦୧୨ ରିପୋର୍ଟରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୧୧୪ରେ ରହିଥିଲା ବେଳେ ୨୦୨୨ରେ ସ୍ଥିତିରେ ଉନ୍ନତି ଘଟି ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୯୪ରେ ପହଂଚିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ରିପୋର୍ଟରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିରେ ଅବନତି ଘଟି ୧୧୮ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଅବଶ୍ୟ ଗତବର୍ଷ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୧୨୪ରେ ଥିଲା ବେଳେ ଏଥର ସାମାନ୍ୟ ସୁଧାର ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାକିସ୍ତାନର ସ୍ଥାନ ଏହି ତାଲିକାରେ ୧୦୯ ରହିଥିଲା ବେଳେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ୧୩୩, ବାଂଲାଦେଶ ୧୩୪, ନେପାଳ ୯୨ ଏବଂ ଚୀନ୍‌ର ସ୍ଥାନ ୬୮ ରହିଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ନେପାଳ ଲୋକଙ୍କ ଖୁସି ଠାରୁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଖୁସି କମ୍‌ ରହିଛି। ତାଲିକାରେ ବହୁ ୟୁରୋପୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ସର୍ବାଗ୍ରେ ରହିଛନ୍ତି। ୟୁରୋପର ୨୦ଟି ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଥମ ୨୦ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା ବେଳେ କୋଷ୍ଟାରିକା ଏବଂ ମେକ୍ସିକୋ ଆଦି ଦେଶ ପ୍ରଥମଥ ପାଇଁ ୧୦ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛନ୍ତିି। କିନ୍ତୁ ଏହାମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକାର ସ୍ଥାନ ତଳକୁ ଖସିଛିି। କିନ୍ତୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏହି ତାଲିକାର ସର୍ବଶେଷରେ ରହିଛିି।