କି’ଏ ହେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅମ୍ବାନୀ: ସମ୍ପତ୍ତି ଭାଗବଣ୍ଟା ଫର୍ମୁଲା ଖୋଜୁଛନ୍ତି ମୁକେଶ, ୱାଲମାର୍ଟର ୱାଲଟନ୍ ଫ୍ୟାମିଲି ମଡେଲ୍ ଉପରେ ନଜର

ମୁମ୍ବଇ: ଏସିଆର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ତଥା ରିଲାଏନ୍ସ ଗ୍ରୁପ ମୁଖ୍ୟ ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀ ଏବେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ଯୋଜନା ଉପରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ମୁକେଶଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି ଏପରି ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ ଯାହା ପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ଝିଅ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବିବାଦ ଦେଖାଦେବ ନାହିଁ। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ସେ ନିଜେ ଏହିଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଇ ଗତି କରିସାରିଛନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ମୁକେଶ ଏବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ କୋଟିପତି ବ୍ୟବସାୟିକ ପରିବାରଗୁଡିକର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମଡେଲ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛନ୍ତି। ଏସବୁ ପରେ ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର କିଏ ହେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅମ୍ବାନୀ।

୬୪ ବର୍ଷୀୟ ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛି। ମୁକେଶ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୨୦୮ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ବ୍ୟବସାୟକୁ ଭାଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ସେ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ଏକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି। ମୁକେଶ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ କୋଟିପତି ବ୍ୟବସାୟିକ ପରିବାରଗୁଡିକର ସମ୍ପତ୍ତି ବଣ୍ଟନର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମଡେଲ ଯୋଜନା ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ୱାଲଟନ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୋଚ୍ ପରିବାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ସଫଳତା ଯୋଜନାକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀ ବର୍ତ୍ତମାନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ୱାଲମାର୍ଟର ୱାଲଟନ୍ ଫ୍ୟାମିଲି ମଡେଲ୍ ଉପରେ ମୁକେଶଙ୍କ ନଜର ଥିବା ଜଣାଯାଇଛି।

ମୁକେଶ ପରିବାରର ହୋଲ୍ଡିଂକୁ ଏକ ଟ୍ରଷ୍ଟରେ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯାହା ଦେଶର ବୃହତ୍ତମ କମ୍ପାନୀ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ। ଏହି ନୂତନ ଟ୍ରଷ୍ଟରେ ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀ, ନୀତା ଅମ୍ବାନୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ତିନି ସନ୍ତାନ ଅଂଶୀଦାର ରହିବେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହାର ବୋର୍ଡରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ। ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ଅମ୍ବାନୀ ପରିବାରର ନିକଟତମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବୋର୍ଡ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବ। ରିଲାଏନ୍ସ କମ୍ପାନୀ ଏକ ବୃତ୍ତିଗତ ପରିଚାଳନା ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିବ। ରିଲାଏନ୍ସ ବ୍ୟବସାୟ ରିଟେଲ, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ, ଖୁଚୁରା ଏବଂ ଇ-ବାଣିଜ୍ୟ ସହିତ ଟେଲିକମ୍‌ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିଛି। ଏହି ପରିଚାଳନା ରିଲାଏନ୍ସ ତଥା ଏହାର ଅନ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟର ଯତ୍ନ ନେବ। ବାସ୍ତବରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀ ବେଶ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବସାୟ ଚଳାଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ତିନି ସନ୍ତାନ ଆକାଶ, ଅନନ୍ତ ଏବଂ ଇଶା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଜଣ ରିଲାଏନ୍ସର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସମୟ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି।

ୱାଲଟନ୍ ପରିବାରର ସମ୍ପତ୍ତି ଭାଗବଣ୍ଟା ମଡେଲ୍
୧୯୯୨ରେ କମ୍ପାନୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସାମ୍ ୱାଲଟନ୍‌ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପରିଚାଳନା କରାଯାଇଥିଲା। ୱାଲଟନ୍‌ ହେଉଛି ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ପରିବାର, ୧୯୮୮ ମସିହାରୁ କମ୍ପାନୀର ଦୈନନ୍ଦୀନ ବ୍ୟବସାୟକୁ ମ୍ୟାନେଜରମାନଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ବୋର୍ଡ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ସାମ୍‌ଙ୍କ ବଡ ପୁଅ ରବି ୱାଲଟନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତୁରା ଷ୍ଟୁଆର୍ଟ ୱାଲଟନ୍ ୱାଲମାର୍ଟ ବୋର୍ଡରେ ରହିଛନ୍ତି। ୨୦୧୫ରେ ସାମ୍‌ଙ୍କ ନାତି ଗ୍ରେଗ୍ ପାନର୍ କମ୍ପାନୀର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ତେବେ ଏଥିରେ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପରିବାରକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ନେଇ ବହୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ସାମ ମୃତ୍ୟୁର ୪୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ, ୧୯୫୩ରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅନୁଯାୟୀ ସେ ବ୍ୟବସାୟର ୮୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ୪ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗ କରିଥିଲେ।

ମୁକେଶ, ଅନିଲଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ବିବାଦ

ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କର୍ପୋରେଟ୍‌ କ୍ଷେତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ବଡ ପାରିବାରିକ ବିବାଦ ମୁକେଶ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥÒଲା। ଏହାର କାରଣ ହେଲା ରିଲାଏନ୍ସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଧୀରଭାଇ ଅମ୍ବାନୀ ଜଣେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଯୋଜନା କରି ନ ଥିଲେ। ୨୦୦୨ରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା ଏବଂ ଏହି କାରଣରୁ ରିଲାଏନ୍ସ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା। ଭାଗ ବଣ୍ଟାରେ ବିଭାଜନରେ ମୁକେଶଙ୍କର ଏକ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ମିଳିଥିଲା, ଛୋଟ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ଅନିଲଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲା। ଗ୍ରୁପର ଯୋଗାଯୋଗ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ବ୍ୟବସାୟ ଅନିଲଙ୍କ ଭାଗରେ ଆସିଥିବାବେଳେ ମୁକେଶଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ ମିଳିଥିଲା। ପରେ ମୁକେଶ ଟେଲିକମ୍, ଖୁଚୁରା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଆଜି ତାଙ୍କର ଟେଲିକମ୍ କମ୍ପାନୀ ଜିଓ ଦୁନିଆର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ କମ୍ପାନୀ। ଜିଓର ବଜାର ପୁଞ୍ଜି ୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଥିବାବେଳେ ରିଲାଏନ୍ସ ରିଟେଲର ୫.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିଛି। ସେମାନେ ଇ-କମର୍ସରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛନ୍ତି। ଭାଇ ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ଆଜି ଦେବାଳିଆ। ତାଙ୍କର କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ବିକ୍ରି ହୋଇଯାଉଛି। କମ୍ପାନୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକର ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିପାରୁ ନ ଥିବାରୁ ତା’ର ମୁମ୍ବଇ ସ୍ଥିତ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ୟସ୍‌ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଧୀରବାଇ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରିଲାଏନ୍ସ ପାଇଁ ୧୯୮୦-୯୦ ଦଶକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଅନିଲ ଏବଂ ମୁକେଶଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିବାଦକୁ ତାଙ୍କ ମା କୋକିଲାବେନଙ୍କୁ ସମାଧାନ କରିବାକୁ ପଡିଲା। ଏହି ବିବାଦ ୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଲା। ତେବେ ନିକଟରେ ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀ ଅନିଲଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ସାହାଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।