ମାଡିଆସୁଛି 'ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ': ଜଳବାୟୁ, ଖାଦ୍ୟ ଦର ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉପରେ କ'ଣ ରହିବ ପ୍ରଭାବ?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ୨୦୨୫ ଏବଂ ୨୦୨୬ ଆରମ୍ଭରେ ଦୁର୍ବଳ ଲା ନିନା (La Niña) ପ୍ରଭାବ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏବେ ସାରା ବିଶ୍ୱର ନଜର ଏଲ୍ ନିନୋ (El Niño) ଉପରେ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ 'ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ' (Super El Niño) କୁ ନେଇ ସତର୍କ ସୂଚନା ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏହା ହେଉଛି ଏଲ୍ ନିନୋର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୂପ, ଯାହା ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ପାଗକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବଦଳାଇଦେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥାଏ। ରଏଟର୍ସର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ସଂଗଠନ (WMO) ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଜଳବାୟୁ ସଂସ୍ଥା ଏନେଇ ଚେତାବନୀ ଦେଇସାରିଲେଣି। ୨୦୨୬ ମସିହା ଜୁନ୍ରୁ ଅଗଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ୮୦% ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ବର୍ଷ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାଗି ରହିପାରେ। 

ଦି ଗାର୍ଡିଆନ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଲ୍ ନିନୋ ହେଉଛି ENSO (ଏଲ୍ ନିନୋ-ସଦର୍ଣ୍ଣ ଓସିଲେସନ୍) ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ଜଳବାୟୁ ଚକ୍ରର ଅଂଶ। ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର କିଛି ଅଂଶ ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ ଗରମ ହେଲେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏକ 'ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ' ହେଉଛି ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ରୂପ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ମାତ୍ର କେତେଥର ଯଥା ୧୯୮୨-୮୩, ୧୯୯୭-୯୮ ଏବଂ ୨୦୧୫-୧୬ ମସିହାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ମାନବକୃତ କାରଣରୁ ପୃଥିବୀର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୧.୩ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇସାରିଥିବା ବେଳେ ଏହା ଉପରେ ଏକ ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଦେବ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ମତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ୨୦୨୬ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ୨୦୨୭ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ବର୍ଷ ହୋଇପାରେ।

ଏଲ୍ ନିନୋ ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷାର ପରିମାଣ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ। କେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ମରୁଡ଼ି ତ ଆଉ କେଉଁଠି ପ୍ରବଳ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ। ଜାତିସଂଘର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବା କୋକୋଆ (Cocoa) ଫସଲ ପ୍ରତି ବିପଦ ଦେଖାଦେଲାଣି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଧାନ, ଗହମ, ମକା, ଚିନି, କଫି ଏବଂ ପାମ୍ ଅଏଲ୍ ପରି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଏହାର ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଯେଉଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଧକ୍କା ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।

ବିଭିନ୍ନ ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚରମ ପାଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର କିଛି ଅଂଶ ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ। ଭାରତ ପାଇଁ ଏଲ୍ ନିନୋ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଆସିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ଦୁର୍ବଳ ହେବାର ଅନେକ ନଜିର ରହିଛି। ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ ଏହା ଭାରତୀୟ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ର, ଜଳ ଭଣ୍ଡାର ଏବଂ କୃଷକମାନଙ୍କ ଆୟ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ।

କ୍ରମାଗତ ତଥା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହିଟ୍‌ୱେଭ୍ (ଗ୍ରୀଷ୍ମପ୍ରବାହ) ଯୋଗୁଁ ବୟସ୍କ ତଥା ବାହାରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ବଢ଼ିବ। ଏସି ଓ କୁଲର୍ ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିବା ସହ ଲୋକଙ୍କର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଜଳ ସଙ୍କଟ କାରଣରୁ କଳକାରଖାନା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାଷୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ। ଏଥିରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବନି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟ। ସମୁଦ୍ର କୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଝଡ଼ବାତ୍ୟା, ଏସିଆ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ଏବଂ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ କମ୍ ବରଫପାତ କାରଣରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଭ୍ରମଣ ଯୋଜନା ବାତିଲ୍ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବେ। ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଙ୍କଟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି WMO ସରକାର ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କୁ ଏବେଠାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ସତର୍କ କରାଇଛି।