ଡାର୍କ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ ବିରୋଧରେ ସିସିପିଏ (CCPA)ର କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ: ଫିଜିକ୍ସୱାଲା ଏବଂ ମ୍ୟାକାଫି ଉପରେ ଲାଗିଲା ଜୋରିମାନା
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକରେ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରୁଥିବା 'ଡାର୍କ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ' (Dark Patterns) ବିରୋଧରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରାଧିକରଣ (CCPA) କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଏହି କ୍ରମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏଡଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ଫିଜିକ୍ସୱାଲା (PhysicsWallah) ଉପରେ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଏବଂ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀ ମ୍ୟାକାଫି (McAfee) ଉପରେ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଜୋରିମାନା ଲଗାଯାଇଛି। ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ସିସିପିଏର ମୁଖ୍ୟ କମିଶନର ନିଧି ଖରେ ଏବଂ କମିଶନର ଅନୁପମ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଉଭୟ କମ୍ପାନୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରୁ ଏଭଳି ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ଅଭ୍ୟାସ ହଟାଇବାକୁ ଏବଂ ଗ୍ରାହକମାନେ କୌଣସି ଚାପ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାବ ବିନା ସଠିକ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବେ ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
ଫିଜିକ୍ସୱାଲା ଉପରେ କାହିଁକି ଲାଗିଲା ଜୋରିମାନା?
ସିସିପିଏର ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଫିଜିକ୍ସୱାଲା ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଡାର୍କ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲା। ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ଅଭ୍ୟାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା:
* ବାସ୍କେଟ୍ ସ୍ନିକିଙ୍ଗ୍ (Basket Sneaking): କୋର୍ସ କିଣିବା ସମୟରେ ବିଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବା ଚେକ୍ଆଉଟ୍ ବେଳେ ପିଡବ୍ଲୁ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ (PW Foundation) ପାଇଁ ୧୦ ଟଙ୍କାର ଦାନ ଆପେ ଆପେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଗ୍ରାହକଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସମ୍ମତି ନିଆଯାଉନଥିଲା।
* କନଫର୍ମ ସେମିଙ୍ଗ୍ (Confirm Shaming): ଯଦି କୌଣସି ଛାତ୍ର ଏହି ଦାନ ଅର୍ଥକୁ ହଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପିଲାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବିବାହ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭାବପ୍ରବଣ ମେସେଜ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଯାହାଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଦାନ ଅର୍ଥକୁ ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଥିଲେ।
* ଫୋର୍ସଡ୍ ଆକ୍ସନ୍ (Forced Action): ଯେଉଁ କୋର୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ 'ମାଗଣା' ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ଇମେଲ୍ ଆଇଡି ପରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା।
ମ୍ୟାକାଫି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ
ସେହିପରି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀ ମ୍ୟାକାଫି (McAfee) ମଧ୍ୟ ନିଜ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ସବସ୍କ୍ରିପସନ୍ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଆପଣାଉଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସେବା ସହିତ ଯୋଡ଼ି ରଖିବାକୁ କମ୍ପାନୀ ଅନୁଚିତ୍ ମାର୍ଗର ସାହାରା ନେଉଥିବାରୁ ଏହା ଉପରେ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଜୋରିମାନା ଲଗାଯାଇଛି।
ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା ଅଧିନିୟମ, ୨୦୧୯, ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା (ଇ-କମର୍ସ) ନିୟମ, ୨୦୨୦ ଏବଂ ଡାର୍କ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା, ୨୦୨୩ ଅଧୀନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ଡାର୍କ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ ବିରୋଧରେ ସିସିପିଏ (CCPA)ର କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ: ଫିଜିକ୍ସୱାଲା ଏବଂ ମ୍ୟାକାଫି ଉପରେ ଲାଗିଲା ଜୋରିମାନା
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକରେ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରୁଥିବା 'ଡାର୍କ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ' (Dark Patterns) ବିରୋଧରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରାଧିକରଣ (CCPA) କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଏହି କ୍ରମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏଡଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ଫିଜିକ୍ସୱାଲା (PhysicsWallah) ଉପରେ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଏବଂ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀ ମ୍ୟାକାଫି (McAfee) ଉପରେ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଜୋରିମାନା ଲଗାଯାଇଛି। ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ସିସିପିଏର ମୁଖ୍ୟ କମିଶନର ନିଧି ଖରେ ଏବଂ କମିଶନର ଅନୁପମ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଉଭୟ କମ୍ପାନୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରୁ ଏଭଳି ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ଅଭ୍ୟାସ ହଟାଇବାକୁ ଏବଂ ଗ୍ରାହକମାନେ କୌଣସି ଚାପ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାବ ବିନା ସଠିକ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବେ ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
ଫିଜିକ୍ସୱାଲା ଉପରେ କାହିଁକି ଲାଗିଲା ଜୋରିମାନା?
ସିସିପିଏର ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଫିଜିକ୍ସୱାଲା ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଡାର୍କ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲା। ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ଅଭ୍ୟାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା:
* ବାସ୍କେଟ୍ ସ୍ନିକିଙ୍ଗ୍ (Basket Sneaking): କୋର୍ସ କିଣିବା ସମୟରେ ବିଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବା ଚେକ୍ଆଉଟ୍ ବେଳେ ପିଡବ୍ଲୁ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ (PW Foundation) ପାଇଁ ୧୦ ଟଙ୍କାର ଦାନ ଆପେ ଆପେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଗ୍ରାହକଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସମ୍ମତି ନିଆଯାଉନଥିଲା।
* କନଫର୍ମ ସେମିଙ୍ଗ୍ (Confirm Shaming): ଯଦି କୌଣସି ଛାତ୍ର ଏହି ଦାନ ଅର୍ଥକୁ ହଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପିଲାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବିବାହ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭାବପ୍ରବଣ ମେସେଜ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଯାହାଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଦାନ ଅର୍ଥକୁ ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଥିଲେ।
* ଫୋର୍ସଡ୍ ଆକ୍ସନ୍ (Forced Action): ଯେଉଁ କୋର୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ 'ମାଗଣା' ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ଇମେଲ୍ ଆଇଡି ପରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା।
ମ୍ୟାକାଫି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ
ସେହିପରି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀ ମ୍ୟାକାଫି (McAfee) ମଧ୍ୟ ନିଜ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ସବସ୍କ୍ରିପସନ୍ ରିନ୍ୟୁଆଲ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଆପଣାଉଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସେବା ସହିତ ଯୋଡ଼ି ରଖିବାକୁ କମ୍ପାନୀ ଅନୁଚିତ୍ ମାର୍ଗର ସାହାରା ନେଉଥିବାରୁ ଏହା ଉପରେ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଜୋରିମାନା ଲଗାଯାଇଛି।
ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା ଅଧିନିୟମ, ୨୦୧୯, ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା (ଇ-କମର୍ସ) ନିୟମ, ୨୦୨୦ ଏବଂ ଡାର୍କ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା, ୨୦୨୩ ଅଧୀନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।





