ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି (Indus Waters Treaty) ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଯାଉଥିବା ରାବି ନଦୀର ବଳକା ଜଳ ପ୍ରବାହକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଶାହପୁର କାଣ୍ଡି ବ୍ୟାରେଜ୍ (Shahpur Kandi Barrage) କାମ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି।

ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ ହେବ ବ୍ୟାରେଜ୍ କାମ

ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରର ଜଳ ସମ୍ପଦ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜାଭେଦ୍ ଅହମ୍ମଦ ରାନା ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଶାହପୁର କାଣ୍ଡି ବ୍ୟାରେଜର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ମାତ୍ରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ବାଧାହୀନ ଭାବେ ବହିଯାଉଥିବା ରାବି ନଦୀର ଅତିରିକ୍ତ ଜଳ ଭାରତରେ ହିଁ ବ୍ୟବହାର ହେବ। ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତର ଭାଗରେ ଥିବା ଏହି ପାଣି ବିନା ବ୍ୟବହାରରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲା।

ଚାଷୀଙ୍କୁ ମିଳିବ ବଡ଼ ଫାଇଦା

ଏହି ଜଳ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହେବା ଫଳରେ ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରର କଠୁଆ ଏବଂ ସାମ୍ବା ଜିଲ୍ଲା ବିଶେଷ ଭାବରେ ଉପକୃତ ହେବେ। ପ୍ରାୟ ୩୨,୦୦୦ ହେକ୍ଟର ଚାଷ ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ମିଳିପାରିବ। ଏହା ସହିତ ପଞ୍ଜାବର କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଲାଭବାନ ହେବ। ଜାଭେଦ୍ ରାନା କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ପାକିସ୍ତାନକୁ ଯାଉଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ଜଳକୁ ଅଟକାଯିବ ଏବଂ ଏହାକୁ ଆମର ଶୁଖିଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।"

ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିର ନିୟମ କ’ଣ?

୧୯୬୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ତିନୋଟି ପୂର୍ବ ନଦୀ ଯଥା- ରାବି, ସତଲେଜ୍ ଓ ବ୍ୟାସ୍ ଉପରେ ଭାରତର ଏକଚାଟିଆ ଅଧିକାର ରହିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ପଶ୍ଚିମ ନଦୀ (ସିନ୍ଧୁ, ଝେଲମ୍ ଓ ଚେନାବ୍)ର ଜଳ ବ୍ୟବହାର ଅଧିକାର ପାକିସ୍ତାନକୁ ଦିଆଯାଇଛି। ଭାରତ ଏବେ ନିଜ ଅଧିକାର ଭୁକ୍ତ ରାବି ନଦୀର ଜଳକୁ ଦେଶର ବିକାଶରେ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।