ଇରାନକୁ ଘେରିବାକୁ ଆମେରିକାର ବଡ଼ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ: ସେଣ୍ଟକମର ଘାତକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା ଓ ହୋର୍ମୁଜରେ ନୂଆ ମେଣ୍ଟ
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ ସହ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଂଘାତିକ ଆକ୍ରମଣର ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସେଣ୍ଟକମର ଘାତକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଚୁକ୍ତି ଟେବୁଲକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସେଣ୍ଟକମ୍ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ଭିତ୍ତିଭୂମିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏଯାଏଁ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ଦେଇନାହାଁନ୍ତି। କାରଣ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଅପେକ୍ଷା ଇରାନ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଅନ୍ତିମ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ରଖିଛନ୍ତି।
ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ'
ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ' ନାମକ ଏକ ନୂତନ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାର ଯୋଜନା ରଖିଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ତଥା ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଏହି ମେଣ୍ଟରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ସରକାରମାନଙ୍କ ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛି। ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆମେରିକାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ।
ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ
ଆମେରିକାର ଏହି ନାକାବନ୍ଦୀ ଏବଂ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗର ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଇରାନର ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକାର ଏହି ଅବୈଧ ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାକୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର "ଅଭୂତପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ" ର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ତୈଳ ରପ୍ତାନି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିବାରୁ ଇରାନ ଭାରି ଚାପରେ ରହିଛି। ହେଲେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ମଜବୁତ କରି ଇରାନ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
ଇରାନକୁ ଘେରିବାକୁ ଆମେରିକାର ବଡ଼ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ: ସେଣ୍ଟକମର ଘାତକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା ଓ ହୋର୍ମୁଜରେ ନୂଆ ମେଣ୍ଟ
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନ ସହ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକୀୟ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ଇରାନ ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଂଘାତିକ ଆକ୍ରମଣର ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସେଣ୍ଟକମର ଘାତକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଇରାନକୁ ଚୁକ୍ତି ଟେବୁଲକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସେଣ୍ଟକମ୍ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ଭିତ୍ତିଭୂମିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏଯାଏଁ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ଦେଇନାହାଁନ୍ତି। କାରଣ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଅପେକ୍ଷା ଇରାନ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ଅନ୍ତିମ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ରଖିଛନ୍ତି।
ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ'
ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 'ମେରିଟାଇମ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ' ନାମକ ଏକ ନୂତନ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବାର ଯୋଜନା ରଖିଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ (Strait of Hormuz) ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ତଥା ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଏହି ମେଣ୍ଟରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ସରକାରମାନଙ୍କ ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛି। ଇରାନର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆମେରିକାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ।
ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ
ଆମେରିକାର ଏହି ନାକାବନ୍ଦୀ ଏବଂ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗର ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଇରାନର ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକାର ଏହି ଅବୈଧ ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନାକୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର "ଅଭୂତପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ" ର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ତୈଳ ରପ୍ତାନି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିବାରୁ ଇରାନ ଭାରି ଚାପରେ ରହିଛି। ହେଲେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ମଜବୁତ କରି ଇରାନ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।




