ଆଜିଠାରୁ ଦୁଇଦିନିଆ ‘କ୍ବାଡ୍‌’ ସମ୍ମିଳନୀ , ଚୀନ୍‌ର ଗତିବିଧି ରୋକିବାକୁ ହେବ ଫର୍ମୂଲା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଆସନ୍ତାକାଲି ଠାରୁ ଦୁଇ ଦିନ ଧରି ଟୋକିଓରେ ଭାରତ, ଆମେରିକା, ଜାପାନ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଚତୁଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମେଣ୍ଟ ‘କ୍ବାଡ୍‌’ର ଦ୍ବିତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ୍‌ର ମନମାନୀ ରୋକିବା ଏବଂ ଏହାର ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖୀବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେବ। ବିଶେଷକରି ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଚୀନ ସାଗରରେ ଚୀନ୍‌ର ଏକଚାଟିଆ ନୀତିକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ଲାଗି କ୍ବାଡ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ରଣନୀତି ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରିବେ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି। ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନ୍‌ ମାଛ ଧରିବା ନାଁରେ ନିଜର ଗୁଇନ୍ଦା ଏଜେନ୍ସିଗୁଡିକୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଛୋଟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ସୀମାରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରି ମନମାନୀ ଚଳାଇଛି। ଭାରତ-ପ୍ରାଶନ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ବିଶ୍ବର ଅନ୍ୟତମ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନ ରୁଟ ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି।

ହେଲେ ଚୀନ ନିଜର ଏକଚାଟିଆ ମନୋଭାବକୁ ନେଇ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିବାରେ ଲାଗିଛି। ଯାହାକୁ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ଦିଗରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସହିତ ବହୁ ଦ୍ବୀପ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମତ୍ବକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ଭାଗରେ ଚୀନ ଅନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ଜାହିର କରି ନିଜର ପୋତାଶ୍ରୟ ଏବଂ ନୌସେନା ଘାଟୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଚୀନ୍‌ର ଏଭଳି ଏକଚାଟିଆ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତିହତ କରି ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଗି କିଛି ବର୍ଷ ତଳେ କ୍ବାଡ୍‌ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ବିଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି କରୋନା ମହାମାରୀକୁ ନେଇ ଏହି ମେଣ୍ଟର ଆଭିମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଦିଗରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଭର୍ଚୁଆଲ ମାଧ୍ୟମରେ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଆସୁଥÒଲା।

ହେଲେ ଦ୍ବିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଭାରତ ସମେତ ଅନ୍ୟ ତିନି ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଏହି ବୈଠକରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜୋ ବାଇଡେନ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ଏହି ବୈଠକରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମଥର ଏସିଆ ଗସ୍ତରେ ଆସୁଛନ୍ତି। ସେହିପରି ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ନୂଆ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆନ୍ଥୋନୀ ଆଲବାନେସି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଏହି ବୈଠକରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ଚୀନକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ‘ଇଣ୍ଡୋ ପାସିଫିକ୍‌ ଇକୋନୋମିକ୍‌ ଫୋରମ୍‌(ଆଇପିଇଏଫ୍‌) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ ହେବ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ ବାଇଡେନ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇସାରିଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜୋ ବାଇଡେନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଏହାର ଉଦ୍‌ଘାଟନ ସହ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ମଞ୍ଚରେ ଯୋଗ ଦେବା ବୋଲି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇସାରିଛି।

ଭାରତ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ମଞ୍ଚରେ ଜାପାନ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ,ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ, ମ୍ୟାଲେସିଆ, ସିଙ୍ଗାପୁର,ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ଥାଇଲାଣ୍ଡ, ଭିଏତନାମ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଆଦି ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏକ ବୃହତ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭାବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଡିଜିଟାଲ ଇକୋନୋମି, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ, ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସ୍ବଚ୍ଛ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ, ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆଦି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଚୀନ ଏସିଆ ସମେତ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଏକଚାଟିଆ ନୀତି ଦ୍ବାରା ଲୁଟ କରୁଛି।

ଏପରିକି ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ନିଜର ଋଣ ଜାଲରେ ଫସାଇ ଜମି କବଜା କରିବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ରୁଟ୍‌ଗୁଡିକରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରି ଅନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ବସ୍ତରରେ ଏକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହିତ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସ୍ବଚ୍ଛ କରିବା ଲାଗି ଆଇପିଇଏଫ ମଞ୍ଚ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି ଏସ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇ ଆମେରିକାର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ଜେକ୍‌ ସୁଲିଭାନ କହିଛନ୍ତି।