ଇସ୍ରାଏଲ୍-ଇରାନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଇରାନର ବଡ଼ ଘୋଷଣା: ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଲାଗିବ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ଫି’

ସିଜଫାୟାର୍ (ଅସ୍ତ୍ରବିରତି) ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଇରାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ନିକଟରେ ଜଣେ ଇରାନୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବଡ଼ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ନୂଆ ସର୍ତ୍ତ ସହିତ ଖୋଲା ରହିବ ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ

ରୁଷୀୟ ଖବରକାଗଜ ‘ଇଜଭେଷ୍ଟିଆ’ (Izvestia) କୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ କାଜେମ୍ ଜଲାଲି (Kazem Jalali) କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲା ରହିବ କିନ୍ତୁ ଏହା ଏବେ ନୂଆ ସର୍ତ୍ତ ଆଧାରରେ ପରିଚାଳିତ ହେବ। ଏହି ନୂତନ ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଇରାନ୍ ଏବଂ ଓମାନ୍ ର ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀମାନେ ମିଳିତ ଭାବେ ସ୍ଥିର କରିବେ। ବିଶେଷ କରି, ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ଫି’ (ଯାତାୟାତ ଶୁଳ୍କ) ଆଦାୟ କରାଯିବ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଦର ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଇରାନ୍ ବିରୋଧୀ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଦେଇ ହେଉଥିବା ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ସଂଘର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ (ପାଞ୍ଚ ଭାଗରୁ ଏକ ଭାଗ) ତେଲ ଏହି ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିଲା। ସମ୍ପ୍ରତି କିଛି ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ବାହାରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ (LNG) ର ଯୋଗାଣରେ ବଡ଼ ବାଧା ଉପୁଜିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।

କେତେ ଟଙ୍କା ଫି’ ଆଦାୟ ହେବ?

ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ କାଜେମ୍ ଜଲାଲି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଇରାନ୍ ଏବଂ ଓମାନ୍ କିଛି ଜରୁରୀ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେହି ସେବାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ ନିଆଯିବ। ତେବେ ଏହି ଫି’ କେତେ ହେବ ଏବଂ କେଉଁ ଆଧାରରେ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ, ସେ ନେଇ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ୍ ଦାବି କରିଛି ଯେ କୌଣସି ବି ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକରୁ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ କରିବାର ଅଧିକାର ତାଙ୍କୁ ମିଳିବା ଦରକାର। ଏହି ଫି’ ଜାହାଜର ପ୍ରକାରଭେଦ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛିକ।