ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଭାରତ ତୁରନ୍ତ ଅନେକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି ୧୯୬୦ ମସିହାର ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ସମାପ୍ତ କରିବା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଭାରତରେ ଥିବା ପାକିସ୍ତାନୀ ହାଇକମିଶନରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିଯିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ତଥାପି, ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ନେଇପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। ଯେକୌଣସି ସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଭାରତର ତିନି ସେନା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ରହିଛି। ଯେକୌଣସି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୁଇ ଦେଶର ସେନାର ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇପାରନ୍ତି।

ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେଉଁ ଦେଶ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାହା ଜାଣିବା ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫାୟାର ପାୱାର ୨୦୨୫ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୪୫ଟି ଦେଶର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ତାଲିକାରେ ଭାରତ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ୧୨ତମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଅନେକ ମାରଣାସ୍ତ୍ର ରଖିଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନ ତୁଳନାରେ ଭାରତ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଆତଙ୍କୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ବାରମ୍ବାର ଭାରତକୁ ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣ ଧମକ ଦେଇ ଆସିଛି। ସୈନ୍ୟ କ୍ଷମତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତ ବିଶ୍ବର ଦ୍ବିତୀୟ ଏବଂ ସାମରିକ କ୍ଷମତାରେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ୧.୪୪ ନିୟୁତ ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଭାରତର ଅଧା ସୈନିକ ବି ନାହାନ୍ତି। ସେହିପରି ଭାରତର ୨୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀ ଥିବାବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ମାତ୍ର ୫ ଲକ୍ଷ।

ସ୍ଥଳ ସେନା : ଭାରତର ଶକ୍ତି ଭୂମିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ

ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ୧୪.୪୪ ଲକ୍ଷ ସକ୍ରିୟ ସୈନିକ ଥିବା ବେଳେ ୧୧.୫୫ ଲକ୍ଷ ରିଜର୍ଭ ଫୋର୍ସ ଏବଂ ୨୫.୨୭ ଲକ୍ଷ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ସ୍ଥଳସେନା ଆଧୁନିକ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ମିଶ୍ରଣ  ଭାରତ ପାଖରେ ମୋଟ ୪୨୦୧ ଟ୍ୟାଙ୍କ ଅଛି। ଏଥିରେ ଅର୍ଜୁନ ଟ୍ୟାଙ୍କ, ଟି-୯୦ ଭୀଷ୍ମ ଭଳି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଟ୍ୟାଙ୍କ ଭାରତକୁ ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷରେ ଅଜେୟ କରିବାର ଶକ୍ତି ରଖେ। ଅର୍ଜୁନ ଟ୍ୟାଙ୍କ ଭାରତରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଟି-୯୦ ଭୀଷ୍ମ ଋଷର, ଯାହାକୁ ପରେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ସେନା ପାଖରେ ପିନାକା ରକେଟ୍ ସିଷ୍ଟମ, ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ ମିସାଇଲ୍, ବୋଫର୍ସ ଏବଂ ହାୱିଜର ତୋପ ଅଛି। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସହଜରେ ଶତ୍ରୁକୁ ପରାସ୍ତ କରିପାରିବ।

ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଏହାର ୬.୫୪ ଲକ୍ଷ ସକ୍ରିୟ ସୈନିକ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୩୭୪୨ ଟ୍ୟାଙ୍କ, ୫୦୫୨୩ ସଶସ୍ତ୍ର ଯାନ ଏବଂ୭୫୨ ସ୍ୱୟଂ-ଚାଳିତ ତୋପ ୟୁନିଟ୍ ଅଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୬୯୨ଟି ରକେଟ୍ ଲଞ୍ଚର୍ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ବାୟୁସେନା: ଆକାଶରେ ଭାରତର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ମୋଟ ୨୨୨୯ ବିମାନ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୬୦୦ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ, ୮୩୧ ସହାୟକ ବିମାନ, ୮୯୯ ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ୫୦+ UAV(ସ୍ବୟଂ ଚାଳିତ ଡ୍ରୋନ୍‌) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ସହିତ, ଭାରତ ପାଖରେ ସବୁଠାରୁ ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଅଛି। ଏଥିରେ ରାଫେଲ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ସୁଖୋଇ Su-30MKI, ମିରାଜ-2000, MiG-29 ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ସହିତ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ବ୍ରହ୍ମୋସ, ଅସ୍ତ୍ର, ରୁଦ୍ରମ୍ ଏବଂ ଆକାଶ ଭଳି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଜ୍ଜିତ।

ପାକିସ୍ତାନ ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ୧୩୯୯ ବିମାନ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ୩୨୮ଟି ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ, ୬୪ଟି ପରିବହନ ବିମାନ, ୫୬୫ଟି ତାଲିମଦାତା ବିମାନ ଏବଂ ୩୭୩ଟି ହେଲିକପ୍ଟର ଅଛି। ଏଥିରେ ୫୭ଟି ଆକ୍ରମଣକାରୀ ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ୪ଟି ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ବିମାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା କେବଳ ସଂଖ୍ୟାରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତା ଏବଂ ପରିସର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଆଗରେ।

ନୌସେନା: ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମାକୁ ସର୍ବଦା ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ 

ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିସ୍ତାର ହେଉଛି ଏବଂ ଏଥିରେ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସାମିଲ କରାଯାଉଛି। ବିବିସି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ପାଖରେ ୧୫୦ଟି ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଅଛି। ଏଥିରେ INS ବିକ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ INS ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ଭଳି ବିମାନ ବାହକ ଏବଂ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଧନୁଷ ଏବଂ K-15 ଭଳି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ଭାରତୀୟ ନୌସେନାରେ ମୋଟ ୧,୪୨,୨୫୨ ଜଣ ସକ୍ରିୟ ସୈନିକ ଅଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନ ନୌସେନାରେ ୧୧୪ଟି ଜାହାଜ, ୮ଟି ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଏବଂ ୯ଟି ଫ୍ରିଗେଟ୍ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଅଛି। ଯଦିଓ ପାକିସ୍ତାନ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ତାର ନୌସେନା ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିଛି, ତଥାପି ଭାରତର ନୌସେନା ପରିସର, ନେଟୱାର୍କିଂ ଏବଂ ପରମାଣୁ କ୍ଷମତାରେ ବହୁତ ଆଗରେ ରହିଛି।

ଭାରତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛି

ସାମରିକ କ୍ଷମତା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ବହୁତ ଆଗରେ। ଭାରତର ସାମରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି କେବଳ ବିଶାଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ନିରନ୍ତର ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅପଗ୍ରେଡ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି। ଭାରତର ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀ, ସାଟେଲାଇଟ୍ ନେଟୱାର୍କ, ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବହୁ-ଡୋମେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ରଣନୀତି ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱ ସାମରିକ ମାନଚିତ୍ରରେ ସର୍ବାଗ୍ରେ ରଖିଛି, ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ସୀମିତ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ସହାୟତା-ନିର୍ଭରଶୀଳ ସାମରିକ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଉଛି। ଭାରତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନ, ସାଇବର ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ମହାକାଶ-ଭିତ୍ତିକ ସାମରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିରନ୍ତର ନିବେଶ କରୁଛି।