ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବ୍ୟାଙ୍କ ଲକରରେ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଲକରରୁ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀ ଚୋରି ହୋଇଯାଉଥିଲେ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ବିଭିନ୍ନ ଆଳ ଦେଖାଉଥିବା ବେଳେ ଗ୍ରାହକମାନେ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ। ହେଲେ ଏବେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶକ୍ତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଯଦି ଲକରରୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀ ଚୋରି ହୁଏ କିମ୍ବା ନଷ୍ଟ ହୁଏ ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ସଂପୃକ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବେ ବୋଲି ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଲକର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବାର୍ଷିକ ଦେୟ ଯେତିକି ରହିଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ତାହାର ୧୦୦ ଗୁଣ କ୍ଷତିପୂରଣ ମିଳିବ ବୋଲି ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କିମ୍ବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅବହେଳାରୁ ଲକର ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷତି ହେଲେ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଦାୟୀ ରହିବେ ନାହିଁ। ତାଛଡ଼ା ଲକର୍ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ସଂପୃକ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ବୀମା ବିକ୍ରି କରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଲକରରେ ରଖାଯାଉଥିବା କୌଣସି ସାମଗ୍ରୀର ବୀମା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ସଂପୃକ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କର ଦାୟିତ୍ବ ହୋଇନଥିବା ବେଳେ ଏ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଅବଗତ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଅବଗତ କରାଇବେ ବୋଲି ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ କହିଛି। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ନିୟମ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା ବେଳେ ଏହା ୨୦୨୨ ଜାନୁଆରୀ ପହିଲାରୁ ଲାଗୁ ହେବ।

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଲକର ବ୍ୟସ୍ଥାରେ କୌଣସି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀ ନଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଚୋରି ହେବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ଦାୟିତ୍ବକୁ ନେଇ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏକ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା। ଅମିତାଭ ଦାସଗୁପ୍ତ ବନାମ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମାମଲାର ବିଚାର ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଲକର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିବାକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପୂର୍ବରୁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ କହିଥିଲେ। ଏହିକ୍ରମରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏହି ନୂତନ ନିୟମ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଏବଂ ବୈଷୟିକ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣାକ୍ରମ ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ କ୍ରମେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆସୋସିଏସନ୍ (ଆଇବିଏ) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଆଧାରରେ ଏହି ନୂଆ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି।