ଚାଣକ୍ୟ ନୀତି ହେଉଛି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ, ଯାହା ମଣିଷକୁ ଉତ୍ତମ ଜୀବନଶୈଳୀ, ରାଜନୀତି, ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ନୈତିକତାର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ, ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଅଟେ। ଯଦି ଆପଣ ଜୀବନରେ ସୁଖ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଏହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ୍ ଲାଭଦାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରିବ। ଚାଣକ୍ୟ ନୀତିରେ ଅନେକ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ହେଉଛି ହଂସ। ହଂସ ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଏପରି କିଛି ପ୍ରକୃତି ରହିଛି, ଯାହାକୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଜୀବନରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଆପଣାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ସ୍ୱାର୍ଥପର ଲୋକଙ୍କୁ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ?

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟ ଏକ ଶ୍ଳୋକରେ କହିଛନ୍ତି- 'ଯତ୍ରୋଦକଂ ତତ୍ର ବସନ୍ତି ହଂସାଃ ତଥୈବ ଶୁଷ୍କଂ ପରିବର୍ଜୟନ୍ତି। ନ ହଂସତୁଲ୍ୟେନ ନରେଣ ଭାବ୍ୟଂ ପୁନସ୍ତ୍ୟଜନ୍ତଃ ପୁନରାଶ୍ରୟନ୍ତେ ॥' ଏହି ଶ୍ଳୋକ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଣକ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ମଣିଷର ସ୍ୱଭାବକୁ ନେଇ ଏକ ଗଭୀର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି। ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେପରି ହଂସ କେବଳ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ରହିଥାଏ ଯେଉଁଠାରେ ପାଣି ଥାଏ ଏବଂ ପାଣି ଶୁଖିଗଲେ ସେହି ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିଦିଏ; ଠିକ୍ ସେହିପରି ସମାଜରେ କିଛି ଲୋକ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଏବଂ ଲାଭ ପାଇଁ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିଥାନ୍ତି। ଜୀବନରେ ଏଭଳି ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ସର୍ବଦା ସାବଧାନ ରହିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ଭଲ ସମୟରେ ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ସାଥ୍ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖରେ ଟଙ୍କା, ସଫଳତା କିମ୍ବା କ୍ଷମତା ଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଲୋକମାନେ ପାଖରେ ରହିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଖରାପ ସମୟ ଆସିଲେ ଏମାନେ ସମ୍ପର୍କ ଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି।

ଖରାପ ସମୟରେ ଜଣାପଡ଼ନ୍ତି ପ୍ରକୃତ ସମ୍ପର୍କୀୟ

ଏହି ନୀତି ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ଯେ ମଣିଷ କେବେ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ସ୍ୱାର୍ଥପର ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ନିଜର ସଫଳତା ପାଇଁ ଅହଂକାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କଠିନ ସମୟରେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସମ୍ପର୍କର ପରିଚୟ ମିଳିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଉଭୟ ସମୟରେ ସାଥ୍ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସାଙ୍ଗ ବା ସମ୍ପର୍କୀୟ କୁହାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଶ୍ଳୋକ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ନିଷ୍ଠାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ବାରମ୍ବାର ନିଜର ଲାଭ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼େ ଏବଂ ଭାଙ୍ଗେ, ତେବେ ସେ କେବେହେଲେ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ସେ କେବେ କାହାର ବିଶ୍ୱାସ ଜିତିପାରିବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଜୀବନରେ ସର୍ବଦା ଏପରି ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଭରସା, ଆପଣାପଣ ଏବଂ ନିସ୍ୱାର୍ଥପର ଭାବନା ରହିଥିବ।