ଆପଣଙ୍କ ଡିଏନ୍ଏରେ ଲୁଚି ରହିଛି କି ଆଲଜାଇମର୍ସ? ପରିବାରର ଇତିହାସ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହୁଛନ୍ତି ଡାକ୍ତର ଜାଣନ୍ତୁ

ଯେତେବେଳେ ପରିବାରର କୌଣସି ସଦସ୍ୟ, ବିଶେଷକରି ପିତାମାତା କିମ୍ବା ଜେଜେବାପା-ଜେଜେମା ଆଲଜାଇମର୍ସ (Alzheimer's) ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମନରେ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ- 'ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ହେବ କି?' ଛୋଟ ଛୋଟ ଜିନିଷ ଭୁଲିଯିବା ଆଲଜାଇମର୍ସର ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି ଭଳି ଲାଗେ। ତେବେ, ଡିଏନ୍ଏ (DNA) ଏବଂ ଆଲଜାଇମର୍ସ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଡାକ୍ତରମାନେ ଏକ ବଡ଼ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛନ୍ତି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଖୁବ୍ କମ୍ ରହିଛି।

ଆଲଜାଇମର୍ସ ଜିନ୍ ର ସତ୍ୟତା

ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ବଂଶଗତ ରୋଗ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜିନ୍ କାରଣରୁ ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ହେବ। ମାତ୍ର ଆଲଜାଇମର୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ମେଦାନ୍ତ ନୋଏଡା ସ୍ଥିତ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସର ଡିରେକ୍ଟର ଡାକ୍ତର କପିଲ ସିଂହଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, 'ଏହି ରୋଗ କ୍ୱଚିତ୍ ବଂଶଗତ ଭାବେ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥାଏ। ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ବୟସ, ଜେନେଟିକ୍ସ, ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।'

ଅନ୍ତରା ସିନିୟର କେୟାରର କନସଲଟାଣ୍ଟ ଫିଜିସିଆନ୍ ଡାକ୍ତର ଶବନମ୍ ମୀରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବଂଶଗତ କାରଣରୁ ଆଲଜାଇମର୍ସ ହେବାର ମାତ୍ରା କେବଳ ୧ ରୁ ୫ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିବା ବେଳେ ବାକି ୯୫ ପ୍ରତିଶତ ରୋଗୀ କେବଳ ବୟସାଧିକ୍ୟ କାରଣରୁ ଏହାର ଶିକାର ହୋଇଥାନ୍ତି। ଆପିପି (APP), ପିଏସ୍‌ଇଏନ୍‌୧ (PSEN1) କିମ୍ବା ପିଏସ୍‌ଇଏନ୍‌୨ (PSEN2) ଜିନ୍ର ମ୍ୟୁଟେସନ୍ କାରଣରୁ ହେଉଥିବା ଆଲଜାଇମର୍ସ ଖୁବ୍ ବିରଳ ଅଟେ ଏବଂ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ୬୫ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସରେ ଦେଖାଯାଏ। ତେଣୁ, ଯଦି ପରିବାରର କେହି ବୟସ୍କ ସଦସ୍ୟ ୭୦ କିମ୍ବା ୮୦ ଦଶକରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶଙ୍କା ନୁହେଁ।

ଜେନେଟିକ୍ ଟେଷ୍ଟିଂ କେତେ ଜରୁରୀ?

ଯଦି ପରିବାରର ଏକାଧିକ ଘନିଷ୍ଠ ସଦସ୍ୟ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ କମ୍ ବୟସରେ ଆଲଜାଇମର୍ସରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଜେନେଟିକ୍ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ। ଡାକ୍ତର ସିଂହଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ପରିବାରର ଇତିହାସ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଜେନେଟିକ୍ ଟେଷ୍ଟିଂର ଆବଶ୍ୟକତା ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ଦିଗଦର୍ଶନ ଦେଇପାରିବେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କେବଳ ପରିବାରରେ କାହାରିକୁ ରୋଗ ଥିଲେ ଜେନେଟିକ୍ ଟେଷ୍ଟିଂ କରିବା ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ।

ଜୀବନଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହିଁ ପ୍ରତିକାର

ଯଦିଓ ଜେନେଟିକ୍ କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ତଥାପି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଦ କାରକଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ଡାକ୍ତର ସିଂହଲ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଡିମେନ୍ସିଆ ବିପଦର ପ୍ରାୟ ୪୫ ପ୍ରତିଶତ କାରଣକୁ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସରେ ସୁଧାର ଆଣି ରୋକାଯାଇପାରିବ। ଆଲଜାଇମର୍ସକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହେବ ନାହିଁ ସତ, କିନ୍ତୁ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ଆଗମନକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଳମ୍ବ କରାଯାଇପାରିବ। ଉଭୟ ଡାକ୍ତର ଗୋଟିଏ ପ୍ରମୁଖ ଉପାୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି- ଆପଣଙ୍କ ହୃତପିଣ୍ଡ ଏବଂ ମେଟାବୋଲିକ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖନ୍ତୁ, ଯାହା ଫଳରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ମଧ୍ୟ ସୁସ୍ଥ ରହିବ।