ମନୋରଞ୍ଜନ
ଓଡ଼ିଶା
ଚିଲିକା ବକ୍ଷରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ‘ଜଳ ରଥଯାତ୍ରା’: ଦିବ୍ୟ ନୌକା ବିହାର ଦେଖିଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ
ଚିଲିକା: ଓଡ଼ିଶାର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିଲିକା ହ୍ରଦରେ ଏକ ବିରଳ ତଥା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ‘ଜଳ ରଥଯାତ୍ରା’ ମହାସମାରୋହରେ ପାଳିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏଠାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନ ବାର୍ଷିକ ଘୋଷଯାତ୍ରା ପାରମ୍ପରିକ କାଠ ରଥ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସୁସଜ୍ଜିତ ନୌକାରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି।
ଏସିଆର ସର୍ବବୃହତ ଲୁଣିଆ ଜଳ ହ୍ରଦ ଚିଲିକା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଦ୍ୱୀପ କଙ୍କଣ ଶିଖରୀରେ ଏହି ନିଆରା ରୀତିନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ପୁରୀର ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ବିଶାଳ ରଥ ଟାଣୁଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ଚିଲିକାର ଶାନ୍ତ ଜଳରାଶି ଦେଇ ମାଉସୀ ମା’ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଏହା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହି ଅନନ୍ୟ ଜଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତଙ୍କ ସମାଗମ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ‘ଜଳ ରଥଯାତ୍ରା’ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ, ପୋଲିସ, ମନ୍ଦିର କମିଟି, ଚିଲିକା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବିଭାଗ ଏବଂ ଚିଲିକା ଉନ୍ନୟନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅବସରରେ ୩ଟି ଅଗ୍ନିଶମ ସେବା ଦଳ ମୁତୟନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବନ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ୨ଟି ବୋଟ୍ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସ୍ଥାନୀୟ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ୧୦ଟି ଅତିରିକ୍ତ ବୋଟ୍ ପ୍ରଦାନ କରି ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ।
ଡିଭିଜନାଲ ଫରେଷ୍ଟ ଅଫିସର (ଡିଏଫଓ) ମିଲନ ନାୟକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଉତ୍ସବ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରଥଯାତ୍ରାଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜଳ ଉପରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ଏକାଧିକ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ନିରନ୍ତର ସମନ୍ୱୟର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ। ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ନୌକା ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଏକ ବିରଳ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।
ଚିଲିକା ବକ୍ଷରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ‘ଜଳ ରଥଯାତ୍ରା’: ଦିବ୍ୟ ନୌକା ବିହାର ଦେଖିଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ
ଚିଲିକା: ଓଡ଼ିଶାର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିଲିକା ହ୍ରଦରେ ଏକ ବିରଳ ତଥା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ‘ଜଳ ରଥଯାତ୍ରା’ ମହାସମାରୋହରେ ପାଳିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏଠାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନ ବାର୍ଷିକ ଘୋଷଯାତ୍ରା ପାରମ୍ପରିକ କାଠ ରଥ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସୁସଜ୍ଜିତ ନୌକାରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି।
ଏସିଆର ସର୍ବବୃହତ ଲୁଣିଆ ଜଳ ହ୍ରଦ ଚିଲିକା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଦ୍ୱୀପ କଙ୍କଣ ଶିଖରୀରେ ଏହି ନିଆରା ରୀତିନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ପୁରୀର ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ବିଶାଳ ରଥ ଟାଣୁଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ଚିଲିକାର ଶାନ୍ତ ଜଳରାଶି ଦେଇ ମାଉସୀ ମା’ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଏହା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହି ଅନନ୍ୟ ଜଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତଙ୍କ ସମାଗମ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ‘ଜଳ ରଥଯାତ୍ରା’ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ, ପୋଲିସ, ମନ୍ଦିର କମିଟି, ଚିଲିକା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବିଭାଗ ଏବଂ ଚିଲିକା ଉନ୍ନୟନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅବସରରେ ୩ଟି ଅଗ୍ନିଶମ ସେବା ଦଳ ମୁତୟନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବନ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ୨ଟି ବୋଟ୍ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସ୍ଥାନୀୟ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ୧୦ଟି ଅତିରିକ୍ତ ବୋଟ୍ ପ୍ରଦାନ କରି ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ।
ଡିଭିଜନାଲ ଫରେଷ୍ଟ ଅଫିସର (ଡିଏଫଓ) ମିଲନ ନାୟକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଉତ୍ସବ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରଥଯାତ୍ରାଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜଳ ଉପରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ଏକାଧିକ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ନିରନ୍ତର ସମନ୍ୱୟର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ। ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ନୌକା ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଏକ ବିରଳ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।





