ରେଢ଼ାଖୋଲ(ତପନ ବିଶ୍ୱାଳ): ୨୦ବର୍ଷ ହେଲାଣି ଗାଁ ପାଖ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଆସୁଛନ୍ତି ରେଢ଼ାଖୋଲ ବନଖଣ୍ଡ ବଡ଼ମାଲ ରେଞ୍ଜ ସୁନାମୁଦି ଗାଁର ମହିଳାମାନେ। ବିନା ସରକାରୀ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ଗଛ ଲଗାଇ ଟାଙ୍ଗରା ଭୂଇଁରେ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛନ୍ତି ସୁନାର ସବୁଜ ଜଙ୍ଗଲ। ଗାଁ କୁ ଗାଁ ବୁଲି ବୁଲି ଜଙ୍ଗଲ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରୁଛନ୍ତି ମହିଳାମାନେ।
ଯେଉଁଠି ବନବିଭାଗ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ବିଫଳ ହେଉଛି, ସେଠି ଏଭଳି ଗାଁ ମହିଳାଙ୍କ ସଫଳତା ବାସ୍ତବିକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ନିଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ହାତରେ ଠେଙ୍ଗାଧରି ବଡ଼ପାଟିରେ ଡାକଦେଇ କହୁଛନ୍ତି ଜଙ୍ଗଲରେ କିଏ ପଶିଛକି, ଗଛ କିଏ କାଟନି ଆମେ ଏପଟେ ଜଗିଛୁ, ହୁସିଆର। ଏଭଳି ଡାକ ଦେଇ ପ୍ରତିଦିନ ପାଳି କରି ଜଙ୍ଗଲରେ ପହରା ଦେଉଛନ୍ତି ରେଢ଼ାଖୋଲ ବନଖଣ୍ଡ ବଡ଼ମାଲ ରେଞ୍ଜ ସୁନାମୁଦି ଗାଁର ଶିବଶକ୍ତି ମହିଳା ସଂଘର ମହିଳାମାନେ। ଏହି ଗାଁର ୧୦ଜଣ ମହିଳା ପ୍ରତିଦିନ ପାଳି କରି ଦୁଇଜଣ ଲେଖାଏଁ ହାତରେ ଠେଙ୍ଗା ଧରି ଜଗୁଛନ୍ତି ଜଙ୍ଗଲ। କେବଳ ଜଗୁନାହାଁନ୍ତି ବରଂ ପ୍ରତିଟି ଗଛର ଯତ୍ନନେବା ସହ ନିଜ ପଣତକାନିରେ ଗଛକୁ ପୋଛି ଦେଉଛନ୍ତି। ଗଛରେ ଉଇ ଲାଗିଲେ ଛଡ଼େଇ ଦେଉଛନ୍ତି, ଅନାବନା ଗଛଡାଳକୁ କାଟି ସଫା ବି କରୁଛନ୍ତି। ଗଛମୂଳ ସଫା କରିବା ସହ ଜଙ୍ଗଲକୁ ନିଆଁଦାଉରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଶୁଖିିଲା ପତ୍ରକୁ ଦୁଇଭାଗ କରି ସଫା କରୁଛନ୍ତି।
ଏବେ ଚାରିଆଡ଼େ ନିଆଁ ଜଙ୍ଗଲ ଜଳୁଛି। ତେବେ ଆଜକୁ ୧୫ବର୍ଷ ହେବ ଏଠାରେ ନିଆଁ ଲାଗି ନାହିଁ। କାରଣ ଏମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ରହିଛି ଜଙ୍ଗଲ। ୨୦ବର୍ଷ ତଳେ ଏହି ଜାଗାରେ ଅଳ୍ପକିଛି ଗଛ ଥିଲା। ‘ବୃକ୍ଷ ହିଁ ଜୀବନ’ ଏମାନେ ଜାଣିପାରି ୧୦ଜଣ ମହିଳା ମିଶି ଗଛଲଗାଇ ଗଛ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଆଜି ଆଖିଆଗରେ ଏଭଳି ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ତାରି ଭିତରେ ଅନେକ ଜୀବଜନ୍ତୁ ଭରି ରହିଛନ୍ତି। ସୁନାମୁଦି ଗାଁର ଏହି ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲଟି ୨୦ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଟାଙ୍ଗର ଭୂଇଁ ଥିଲା। ଗାଁର ଶିବଶକ୍ତି ମହିଳା ସଂଘର ମହିଳାମାନେ ବୈଠକ କରି ଏଠାରେ ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ବନ ବିଭାଗର ବିନା ସହାୟତା ତଥା ବିନା ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ପ୍ରତି ସଭ୍ୟ ମାସିକ ୩୦ଟଙ୍କା ସହ ଚାଉଳ ଗୋଟିଏ ମାଣ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେଥିରେ ଗଛ ଲଗାଇବା, ସୁରକ୍ଷା ଦେବା କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରାୟ ୪ହେକ୍ଟର ଏରିଆରେ ଗଛ ଲଗାଇ ସବୁଜ ସୁନା ଫଳାଇଛନ୍ତି ମହିଳାମାନେ। ଶାଳ, ପିଆଶାଳ, ଶାଗୁଆନ, ମହୁଲ, କେନ୍ଦୁ, ଆମ୍ବ ଗଛ ଲଗାଇଛନ୍ତି।
କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ ଜଙ୍ଗଲ ଚୋରି ବନ୍ଦ କରିବା ସହିତ ଗାଁ ଗାଁ ବୁଲି ଗଛର ଉପକାରିତା ଉପରେ ସଚେତନତା ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଅନେକ ସମାଲୋଚନା ଶୁଣିଲେ। ସେସବୁକୁ ଖାତିରି ନ କରି ନିଜ କର୍ମରେ ଲାଗିଲେ ୧୦ଜଣ ମହିଳା। ଆଜି ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଁ ଗର୍ବ କରୁଛି ବୋଲି ଗାଁ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି। ନିଜର ପୁଅ ଝିଅକୁ ଯତ୍ନ ନେଲାଭଳି ଗଛର ଯତ୍ନ ନେଇଛୁ ଆଜି ଖୁସି ଲାଗୁଛି ଯେ ଆମ ପରିଶ୍ରମ ଦେଖି ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ କିଛି ଜାଣିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ସେମାନେ। ଏମାନଙ୍କ ଏହି ମହାନ ଅବଦାନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ସାଜିବ, ସେନାବାହିନୀ ପରି ଏମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ସବୁଜବାହିନୀ ବୋଲି ବଡ଼ମାଲ ରେଞ୍ଜର ପ୍ରଦୀପ ସେଠୀ କହିଛନ୍ତି।