ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ବା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏବେ 'ବୈବାହିକ ଦୁଷ୍କର୍ମ' ବା ମାରିଟାଲ୍ ରେପ୍ (Marital Rape) ମାମଲାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ବିବାଦର ଶୁଣାଣି କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ କାନ୍ତଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ତିନି ଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ମାମଲାର ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ଦଣ୍ଡବିଧି ଆଇନ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ବୈବାହିକ ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ରିହାତି ଦେଉଛି, ସେତେବେଳେ ବିନା ସମ୍ମତିରେ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଅଭିଯୋଗରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୋର୍ଟ କିପରି ମାମଲା ରୁଜୁ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବେ, ସେ ନେଇ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିବାଦର କାରଣ
ପୁରୁଣା ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା (IPC) ର ଧାରା ୩୭୫ ଏବଂ ନୂତନ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା (BNS) ର ଧାରା ୬୩ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୟସ ୧୮ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଖାଯାଇଥିବା ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ 'ଦୁଷ୍କର୍ମ' ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ଆଇନଗତ ରିହାତିକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ସଂଗଠନ ଏବଂ ଆବେଦନକାରୀମାନେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବିବାହର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା ବା ଅଧିକାର ଶେଷ ହୋଇଯିବ, କିନ୍ତୁ ଆଇନରେ ଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଣଦେଖା କରି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କିପରି ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇପାରିବ ତାହା ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଲଟିଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ମାମଲାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିଜର ପକ୍ଷ ରଖି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଆଇନକୁ ରଦ୍ଦ କଲେ ବିବାହ ପରି ଏକ ପବିତ୍ର ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉପରେ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ତଥା ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ। ସରକାରଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମାଜିକ ଏବଂ ପାରିବାରିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇଥିବାରୁ, କୋର୍ଟ କେବଳ କଠୋର ଆଇନଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଚାର ନକରି ଏହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅପରାଧ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା କିମ୍ବା ନକରିବା ମୁଖ୍ୟତଃ ଦେଶର ବିଧାନସଭା ବା ସଂସଦର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛି।
ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ରାୟ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୁଣାଣି
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ ରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ହାଇକୋର୍ଟ ଏକ ରାୟରେ କହିଥିଲେ ଯେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ମତି ବିନା ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାମଲା ଚାଲିପାରିବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମେ ୨୦୨୨ ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଏକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରାୟ (Split verdict) ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଟି ରାୟ ପରେ ମାମଲା ଏବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି। ଆସନ୍ତା ତିନି ସପ୍ତାହ ପରେ ଏହି ମାମଲାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଶୁଣାଣି ଆରମ୍ଭ ହେବ ବୋଲି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।