ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ନିଜର ସାମୁଦ୍ରିକ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ନୂତନ ଭାବେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିବା GSAT-7R (CMS-03) ସାଟେଲାଇଟ୍ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ନୌସେନା ପକ୍ଷରୁ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ 'ରୁକ୍ମିଣୀ ସାଟକମ୍ ଟର୍ମିନାଲ୍' (Rukmini SATCOM Terminals) ନିର୍ମାଣ ନିମନ୍ତେ ଏକ୍ସପ୍ରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଟରେଷ୍ଟ (EoI) ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ 'ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ' ଅଭିଯାନକୁ ବଡ଼ ସଫଳତା ମିଳିବାକୁ ଯାଉଛି।
ଇସ୍ରାଏଲୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ହେବ ବିଦାୟ
ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକରେ ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲୀ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଦେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଆସୁଥିଲା। ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପୁରୁଣା ଆମଦାନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ତଥା ସ୍ୱଦେଶୀ ରୁକ୍ମିଣୀ ଟର୍ମିନାଲ୍ ଲଗାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଦେଶୀ ଉପକରଣ ଉପରେ ଭାରତର ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମିବା ସହ ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
GSAT-7R ସାଟେଲାଇଟ୍ ସହ ଯୋଡିବ ଟର୍ମିନାଲ୍
ଏହି ନୂତନ ଟର୍ମିନାଲଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ISRO) ଦ୍ୱାରା ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିବା ନୌସେନାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ GSAT-7R ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯିବ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ 'ମେକ୍-୨' (Make-II) ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଅଧୀନରେ ତିନୋଟି ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ ଟର୍ମିନାଲ୍ ବିକଶିତ କରାଯିବ। ଏଥିରେ ଏକ ବଡ଼ ସି-ବ୍ୟାଣ୍ଡ (C-band), ଏକ ବଡ଼ କୁ-ବ୍ୟାଣ୍ଡ (Ku-band) ଏବଂ ଏକ ଛୋଟ କୁ-ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଟର୍ମିନାଲ୍ ସାମିଲ ରହିବ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏଭଳି ପ୍ରାୟ ୩୦ଟି ଟର୍ମିନାଲ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ନୌସେନା ଯୋଜନା ରଖିଛି।
ନେଟୱର୍କ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଯୁଦ୍ଧରେ ମିଳିବ ସହାୟତା
ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନ୍ର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ସ୍ୱଦେଶୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ଏହି ଟର୍ମିନାଲଗୁଡ଼ିକ ଯୁଦ୍ଧପୋତ, ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ସମୁଦ୍ରକୂଳରୁ ପ୍ରାୟ ୨,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ଭଏସ୍, ଡାଟା ଏବଂ ରିଅଲ୍ ଟାଇମ୍ ଭିଡିଓ କଲିଂର ସୁବିଧା ଯୋଗାଇଦେବ। ଖରାପ ପାଗ ତଥା ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ଜାମିଂ (Jamming) ପ୍ରୟାସକୁ ବିଫଳ କରି ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଯୋଗାଯୋଗ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ। ଏହା ନୌସେନାର 'ନେଟୱର୍କ ସେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ ୱାର୍ଫେୟାର୍' (Network-Centric Warfare) ବା ନେଟୱର୍କ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତାକୁ ଢେର୍ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।