ମେଷ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ସତୁଆ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ୨୦୨୬: ଖରାଦିନେ 'ସତ୍ତୁ' ଖାଇବାର ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଏହାର ଚମତ୍କାରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପକାରିତା

ଆଜି (୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬) ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ମେଷ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବା ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁଯାୟୀ, ଆଜିର ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ମୀନ ରାଶିରୁ ବାହାରି ମେଷ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନଠାରୁ ଖରମାସ ଶେଷ ହୋଇ ବିବାହ, ବ୍ରତ ଆଦି ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏହି ଦିନଟିକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାକୁ ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି କୁହାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ବିହାର, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଓ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଆଦି ରାଜ୍ୟରେ ଏହାକୁ ସତୁଆ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବା ସତୁଆନ୍ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ପ୍ରବଳ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବାରୁ, ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ଶରୀରକୁ ଥଣ୍ଡା ରଖିବା ପାଇଁ ସତ୍ତୁ (ଛତୁଆ) ଖାଇବାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରା ରହିଛି।

ସତୁଆ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପରମ୍ପରା

ସତୁଆ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ହେଉଛି ଖରାଦିନର ଆଗମନ ଓ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇବାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପର୍ବ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ମେଷ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ଲୁ' (ଗରମ ପବନ) ବହିବା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗରମରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଆମର ପୂର୍ବଜମାନେ ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟ ବାହାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ହେଉଛି ସତ୍ତୁ (ଭଜା ଚଣା ଗୁଣ୍ଡ) ର ସେବନ। ଏହି ଦିନ ସତ୍ତୁ ସହିତ ଗୁଡ଼, କଞ୍ଚା ଆମ୍ବ, ଲେମ୍ବୁ ଓ କଳା ଲୁଣ ମିଶାଇ ଖିଆଯାଏ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ସତ୍ତୁ, ପାଣି ଭର୍ତ୍ତି ମାଟି କଳସ, ଛତା ଏବଂ ଋତୁକାଳୀନ ଫଳ ଦାନ କରିବାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ, ଏଭଳି ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପିତୃପୁରୁଷ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ସହ ଘରେ ସୁଖ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।

'ସତ୍ତୁ' ବା ଛତୁଆ: ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ପାଇଁ ପ୍ରାକୃତିକ ସଞ୍ଜୀବନୀ

ଖରାଦିନେ ଶରୀର ପାଇଁ ସତ୍ତୁ କୌଣସି ଅମୃତଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ 'ଦେଶୀ ସୁପରଫୁଡ୍' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ପ୍ରୋଟିନ୍, ଫାଇବର, ଆଇରନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ଭରି ରହିଥାଏ।

* ହିଟ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ରୁ ରକ୍ଷା: ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ନିୟମିତ ସତ୍ତୁ ସର୍ବତ ପିଇବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ବାଲାନ୍ସ ଠିକ୍ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଏହା ଅଂଶୁଘାତ (Heat Stroke) ତଥା ଡିହାଇଡ୍ରେସନ୍ ରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ।

* ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ହଜମ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି: ଏହା ଖରାଦିନେ ବଢ଼ୁଥିବା ରକ୍ତଚାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସହ ପେଟକୁ ଥଣ୍ଡା ରଖିଥାଏ। ଏଥିରେ ଥିବା ଉଚ୍ଚ ଫାଇବର ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ ଏବଂ ଭୋକ ବଢ଼ାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ସତୁଆ ସଂକ୍ରାନ୍ତି କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ବଦଳୁଥିବା ପାଗ ସହିତ ଆମ ଶରୀରକୁ ଖାପ ଖୁଆଇବା ପାଇଁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜୀବନଶୈଳୀର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।

About The Author: Suryakanta