ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ବିଶେଷ କରି ଅଧିକ ମାସ (ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସ)ର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଏକାଦଶୀକୁ ପରମା ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଏକାଦଶୀ ୩ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଆସିଥାଏ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଜୁନ୍ ୧୧ ତାରିଖରେ ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯିବ । ଏହି ଦିନ ବିଧିବିଧାନର ସହିତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଜୀବନରୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହେବା ସହ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତରେ ସାବଧାନତା
ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ପରମା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ତେବେ ଏହି ବ୍ରତ ଯେତିକି ଫଳଦାୟୀ, ଏହାର ନିୟମ ମଧ୍ୟ ସେତିକି କଠିନ ହୋଇଥାଏ । ଜାଣତରେ ହେଉ କିମ୍ବା ଅଜାଣତରେ ଯଦି ବ୍ରତଧାରୀ କିଛି ଭୁଲ୍ କରନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ରତ ଖଣ୍ଡିତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଦିନ କେଉଁ ସବୁ କାମ କରିବା ଅନୁଚିତ୍ ।
ଏହି ସବୁ କାମ କରିବାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ
ଅନ୍ନ ଓ ଚାଉଳ ସେବନ ନିଷେଧ
ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଭୁଲ୍ରେ ମଧ୍ୟ ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଭାତ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନ ଚାଉଳ ଖାଇଲେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସରୀସୃପ ଯୋନି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗହମ, ଡାଲି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସେବନ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍ । କେବଳ ଫଳାହାର ବା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଶୁଭଦାୟକ ଅଟେ ।
ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ବର୍ଜନ କରନ୍ତୁ
ପରମା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଦିନ ପିଆଜ, ରସୁଣ, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଆଦି ତାମସିକ ଦ୍ରବ୍ୟର ସେବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ । ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳିନଥାଏ ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।
ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳନ୍ତୁ ନାହିଁ
ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ । ମାତ୍ର ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳିବା ବାରଣ କରାଯାଇଛି । ପୂଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ।
କ୍ରୋଧ ଓ ଅହଂକାରରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ
ବ୍ରତ କେବଳ ଉପବାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ମନର ଶୁଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ । ଏକାଦଶୀ ଦିନ କାହା ଉପରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଖରାପ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟର ନିନ୍ଦା କିମ୍ବା ଅପମାନ କରିବା ପାପ ସହ ସମାନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ମନକୁ ଶାନ୍ତ ରଖି ଦିନସାରା 'ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନିୟମର ପାଳନ
ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ । ଘରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ମିଶି ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରନ୍ତୁ ।