ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ (Delhi-NCR)ରେ ଶୀତଦିନିଆ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଆସନ୍ତା ଗୁରୁବାର ଅର୍ଥାତ୍ ଅକ୍ଟୋବର ୧ ତାରିଖରୁ ଯେଉଁ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ବୈଧ ପଲ୍ୟୁସନ୍ ଅଣ୍ଡର କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ବା ପିୟୁସି (PUC) ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ନଥିବ, ସେମାନଙ୍କୁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ କୌଣସି ଇନ୍ଧନ ମିଳିବ ନାହିଁ।
କ'ଣ ରହିଛି CAQM ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ?
ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ପରିଚାଳନା କମିଶନ ବା CAQM ଗତ ମେ' ମାସରେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ। ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ 'ନୋ ପିୟୁସି, ନୋ ଫୁଏଲ୍' (No PUC, No Fuel) ନିୟମକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଲାଗୁ କରାଯାଉଛି। ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ନମ୍ବର-ପ୍ଲେଟ୍ କ୍ୟାମେରା ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମୋଟର ଯାନ ନିୟମ, ୧୯୮୯ର ରୁଲ୍ ୧୧୫ ଅନୁଯାୟୀ, ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯାନ ପାଇଁ ପିୟୁସି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ବିନା ପିୟୁସିରେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇଲେ ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋରିମାନା କିମ୍ବା ୩ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।
ପିୟୁସି ଟେଷ୍ଟ୍ କିପରି ହୁଏ ଏବଂ ଏଥିରେ କ'ଣ ତ୍ରୁଟି ରହିଛି?
ପେଟ୍ରୋଲ୍, ସିଏନଜି ଏବଂ ଏଲପିଜି ଯାନଗୁଡ଼ିକ ଷ୍ଟାର୍ଟ ଥିବା ସମୟରେ (ଇଞ୍ଜିନ ଆଇଡଲିଂ) ଟେକ୍ନିସିଆନ୍ ଏକ ପ୍ରୋବ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଗାଡ଼ିରୁ ବାହାରୁଥିବା କାର୍ବନ୍ ମୋନୋକ୍ସାଇଡ୍ (CO) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ୟାସର ମାତ୍ରା ମାପିଥାନ୍ତି। ସେହିପରି ଡିଜେଲ୍ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକରୁ ବାହାରୁଥିବା ଧୂଆଁର ସାନ୍ଦ୍ରତା ମପାଯାଏ।
ତେବେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ଅନେକ ତ୍ରୁଟି ରହିଛି। ଗାଡ଼ିଟି କେବଳ ଷ୍ଟାର୍ଟ ଥିବା ବେଳେ ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଇଞ୍ଜିନର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ପିୟୁସି ଟେଷ୍ଟ୍ ଦ୍ୱାରା ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ଫାଇନ୍ ପାର୍ଟିକୁଲେଟ୍ ମ୍ୟାଟର୍ (PM2.5)କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ, ଯାହାକି ଆଧୁନିକ ଡିଜେଲ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକରୁ ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ।
ଦିଲ୍ଲୀ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ଯାନବାହନର ଭୂମିକା
ଦି ଏନର୍ଜି ଆଣ୍ଡ ରିସୋର୍ସେସ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ (TERI) ଏବଂ ଅଟୋମୋଟିଭ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ARAI) ଦ୍ୱାରା ୨୦୧୮ରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ମୋଟ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଅକ୍ସାଇଡର ୮୧ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ଯାନବାହନରୁ ହିଁ ଆସିଥାଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକା ଏବଂ ଓଜୋନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ।
ସେହିପରି ଆଇଆଇଟି କାନପୁର, ଆଇଆଇଟି ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ଟେରିର ମିଳିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶୀତଦିନେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଧୂଆଁଳିଆ ପରିବେଶ ପାଇଁ ୧୭ ପ୍ରତିଶତ ଯାନବାହନ ପ୍ରଦୂଷଣ ହିଁ ଦାୟୀ। ନିକଟରେ TRUE Initiative ଏବଂ ICCT ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ବିଏସ୍-୬ (BS-VI) ସିଏନଜି ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାତ୍ରା ଠାରୁ ୧.୫ ରୁ ୧୪ ଗୁଣ ଅଧିକ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ନିର୍ଗତ କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ କେବଳ ପିୟୁସି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବାରେ କେତେ ଦୂର ସଫଳ ହେବ ତାହାକୁ ନେଇ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।