ମେଜର ଜେନେରାଲ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜାଫରୀଙ୍କ ରଣନୀତି କାରଣରୁ ଇରାନ ଏବେ ଏକ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ସାମରିକ 'ହାଇଡ୍ରା'ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଆଇଆରଜିସି (IRGC) ର ଏହି ସ୍ଥାପତ୍ୟକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ 'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ' (Mosaic Defense) କାରଣରୁ ୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ଅଜେୟ ଲଢ଼େଇରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।
ଇରାନର ଅପରାଜୟ ରଣନୀତି
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକାର ଆକଳନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ୨୮ ଫେବୃଆରୀରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା 'ଅପରେସନ୍ ଏପିକ୍ ଫ୍ୟୁରୀ' (Operation Epic Fury) ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଇରାନର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଖତମ କରିବା। ପ୍ରଥମ ଦିନର ଆକ୍ରମଣରେ ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲ୍ଲୀ ଖାମେନେଇ, ଆଇଆରଜିସି ମୁଖ୍ୟ ମହମ୍ମଦ ପାକପୁର ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଜିଜ୍ ନାସିରଜାଦେହଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ନିହତ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ତଥାପି ଇରାନର ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କମିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ'ର ରୂପରେଖ
ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର ଦି ଷ୍ଟଡି ଅଫ୍ ୱାର୍ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର ଏହି ଅପରାଜୟ କ୍ଷମତା ପଛରେ 'ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ' ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ଏହି ରଣନୀତିର ନିର୍ମାତା ହେଉଛନ୍ତି ମେଜର ଜେନେରାଲ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜାଫରୀ। ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଆଇଆରଜିସିର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ ସେଣ୍ଟରର ମୁଖ୍ୟ ଥିବାବେଳେ ସେ ଇରାକ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ବୁଝିପାରିଥିଲେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଗୁଁ ସାଦ୍ଦାମ ହୁସେନଙ୍କ ପତନ ଘଟିଥିଲା। ଏହାର ସମାଧାନ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଆଇଆରଜିସି ପାଇଁ ୩୧ଟି ସ୍ୱାଧୀନ କମାଣ୍ଡ ଗଠନ କରିଥିଲେ।
ଅଟୋପାଇଲଟ୍ ମୋଡରେ କିପରି କାମ କରେ ରଣନୀତି?
ପ୍ରତ୍ୟେକ କମାଣ୍ଡ ଏକ 'ମୋଜାଇକ୍' ଭଳି କାମ କରେ, ଯାହାର ନିଜସ୍ୱ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର (ମିସାଇଲ୍) ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ମହଜୁଦ ଥାଏ। ଯଦି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ସ୍ଥାନୀୟ କମାଣ୍ଡରମାନଙ୍କୁ ନିଜେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଛି। ଇରାନର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଏହି ରଣନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ଇରାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଫରଜିନ୍ ନାଦିମିଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ମୋଜାଇକ୍ ଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ମାତ୍ରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଉଠନ୍ତି।
'୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ' ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ
ଇରାନ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ '୨୦୨୬ ରମଜାନ ଯୁଦ୍ଧ' ନାମ ଦେଇଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ଆକ୍ରମଣର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ବାହାରିନ, କାତାର, ୟୁଏଇ, କୁଏତ ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଥିଲା। ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ତାରିଖରେ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଅବ୍ବାସ ଅରାଘଚି 'ଏକ୍ସ' (X) ରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, "ଆମେ ଆମେରିକାର ପରାଜୟକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ବିତାଇଛୁ। ଆମ ରାଜଧାନୀରେ ବୋମା ମାଡ଼ କରିବା ଆମର ଲଢ଼ିବାର କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ନାହିଁ। ମୋଜାଇକ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଆମକୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସମାପ୍ତି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରେ।"