ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ପ୍ରତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତି: ଶାନ୍ତି ନା ନୂତନ ସଙ୍କଟର ସୂତ୍ରପାତ?

ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବୈଦେଶିକ ନୀତିରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଆସିଛି। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ 'ଆବ୍ରାହାମ ଆକର୍ଡ୍ସ' ଜରିଆରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ କିଛି ଆରବ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବାର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଥିଲା। ତଥାପି, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ରଣନୀତି କେବଳ ଉପରଠାଉରିଆ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇପାରେ।

ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆରବ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ଆଗ୍ରହ

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିବା ସମୟରେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଜେରୁଜେଲମକୁ ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜଧାନୀ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ୟୁଏଇ ପରି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ବିପୁଳ ବ୍ୟବସାୟିକ ଓ ସାମରିକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ନୀତି ମୂଳ ସମସ୍ୟା ତଥା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣଦେଖା କରିଥିଲା, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନର ଗାଜା ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ଜଟିଳତା

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତିର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦିଗ ଥିଲା ଇରାନ ବିରୋଧରେ 'ସର୍ବାଧିକ ଚାପ' (ମ୍ୟାକ୍ସିମମ ପ୍ରେସର) ପ୍ରୟୋଗ କରିବା। ସେ ୨୦୧୫ ମସିହାର ଐତିହାସିକ ଆଣବିକ ଚୁକ୍ତିରୁ ଆମେରିକାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ। ଏହା ଫଳରେ ତେହେରାନ ସହିତ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିରାପତ୍ତା ସ୍ଥିତି ବିପନ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଇରାନକୁ କୋଣଠେସା କରିବାର ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।

ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

ଯଦି ଟ୍ରମ୍ପ ପୁନର୍ବାର ହ୍ୱାଇଟ ହାଉସକୁ ଫେରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ସମାନ ପଦ୍ଧତି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର ସଙ୍କଟ ଭିତରକୁ ଠେଲି ଦେଇପାରେ ବୋଲି କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନେ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କୂଟନୀତି ଓ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ଉପରେ ଅଧାରିତ ନୀତି ବଦଳରେ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ବୋଲି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହଲରେ ଦାବି ହେଉଛି।

About The Author: Suryakanta