ଆମେରିକା-ଇରାନ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ: ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଆମେରିକାର ଅବରୋଧ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଛି ଉତ୍ତେଜନା
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦଠାରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ କୌଣସି ସହମତି ନହେବାରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଇରାନର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଲେବାନନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି, ଯାହା ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ସଙ୍କଟଜନକ କରିଦେଇଛି।
ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ଓ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ
ଇସଲାମାବାଦରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏବଂ ଇରାନ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଯୁଦ୍ଧବିରାମକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନଦେବାରୁ ଏହି ଆଲୋଚନା ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ସୋମବାର ସକାଳ ୧୦ଟାରୁ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଇରାନର ସମସ୍ତ ବନ୍ଦର ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅବରୋଧ କରିବ। ତେବେ ଇରାନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବନ୍ଦରକୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ ପାଇଁ ଏହି କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଟକ୍କର
ଆମେରିକାର ଏହି ଅବରୋଧ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଇରାନ ଏକ ବେପରୁଆ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ବେଆଇନ ବୋଲି କହି ନିନ୍ଦା କରିଛି। ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ ଦାବି କରିଛି ଯେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବେ ବି ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି। ସେପଟେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି କୌଣସି ଇରାନୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ଆମେରିକାର ଅବରୋଧ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟକୁ ଆସେ, ତେବେ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯିବ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।
ଇସ୍ରାଏଲ-ଲେବାନନ ସଂଘର୍ଷ ଜାରି
ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ଏହା ଲେବାନନରେ ଥିବା ହିଜବୁଲ୍ଲାହ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଲେବାନନର ରାଜଧାନୀ ବେରୁତ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶତାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ତେବେ ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ୱାଶିଂଟନରେ ଲେବାନନ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ନେତାନ୍ୟାହୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
ଆଗାମୀ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ବହୁମୁଖୀ ଯୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଏବେ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। ଜାତିସଂଘ ସମେତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଥିବା ବେଳେ ଏହା ଏକ ବୃହତ୍ ଆଞ୍ଚଳିକ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ଆମେରିକା-ଇରାନ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ: ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଆମେରିକାର ଅବରୋଧ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଛି ଉତ୍ତେଜନା
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦଠାରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ କୌଣସି ସହମତି ନହେବାରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ରେ ଇରାନର ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ (Naval Blockade) ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଲେବାନନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି, ଯାହା ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ସଙ୍କଟଜନକ କରିଦେଇଛି।
ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ଓ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ
ଇସଲାମାବାଦରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏବଂ ଇରାନ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଯୁଦ୍ଧବିରାମକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନଦେବାରୁ ଏହି ଆଲୋଚନା ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ସୋମବାର ସକାଳ ୧୦ଟାରୁ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଇରାନର ସମସ୍ତ ବନ୍ଦର ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅବରୋଧ କରିବ। ତେବେ ଇରାନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବନ୍ଦରକୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ ପାଇଁ ଏହି କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆମେରିକା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମାଣ୍ଡ (CENTCOM) ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଟକ୍କର
ଆମେରିକାର ଏହି ଅବରୋଧ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଇରାନ ଏକ ବେପରୁଆ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ବେଆଇନ ବୋଲି କହି ନିନ୍ଦା କରିଛି। ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ ଦାବି କରିଛି ଯେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବେ ବି ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି। ସେପଟେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି କୌଣସି ଇରାନୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ଆମେରିକାର ଅବରୋଧ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟକୁ ଆସେ, ତେବେ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯିବ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।
ଇସ୍ରାଏଲ-ଲେବାନନ ସଂଘର୍ଷ ଜାରି
ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ଏହା ଲେବାନନରେ ଥିବା ହିଜବୁଲ୍ଲାହ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଲେବାନନର ରାଜଧାନୀ ବେରୁତ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶତାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ତେବେ ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ୱାଶିଂଟନରେ ଲେବାନନ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ନେତାନ୍ୟାହୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
ଆଗାମୀ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ବହୁମୁଖୀ ଯୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଏବେ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। ଜାତିସଂଘ ସମେତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଥିବା ବେଳେ ଏହା ଏକ ବୃହତ୍ ଆଞ୍ଚଳିକ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।




