ପ୍ରବଳ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ପରେ ମୌସୁମୀ (Monsoon) ର ଆଗମନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ତେବେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିବା କ୍ଷଣି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମେତ ତ୍ୱଚା ଏବଂ କେଶ ଜଡିତ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇଥାଏ। ବିଶେଷ କରି ଏହି ସମୟରେ କେଶ ଝଡ଼ିବା (Hair Fall) ଏକ ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଯାଏ। ବାତାବରଣରେ ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ତାପମାତ୍ରାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ କେଶର ପ୍ରାକୃତିକ ସନ୍ତୁଳନ ବିଗିଡ଼ିଯାଏ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ କେଶ କାହିଁକି ଝଡ଼ିଥାଏ, ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ କିପରି ଏହାର ଯତ୍ନ ନେବେ।
ମୌସୁମୀରେ କେଶ ଝଡ଼ିବାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ
ମୌସୁମୀ ସମୟରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ଗୁଳୁଗୁଳି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଝାଳ ବୋହିଥାଏ ଏବଂ ସ୍କାଲ୍ପ୍ (Scalp) ର ପ୍ରାକୃତିକ ସନ୍ତୁଳନ ବିଗିଡି ଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବର୍ଷା ପାଣିରେ ଥିବା ପ୍ରଦୂଷଣ (Pollution in Rainwater) କେଶ ମୂଳକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦିଏ। ଓଦା କେଶ ଓ ସ୍କାଲ୍ପରେ ଫଙ୍ଗଲ୍ ଇନଫେକ୍ସନ୍ (Fungal Infection) ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ରୂପି ବା ଡାଣ୍ଡ୍ରଫ୍ ବଢ଼ି କେଶ ଝଡ଼ିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ପାଲଟିଥାଏ।
କେଶ ଝଡ଼ିବା ସମସ୍ୟାର ଲକ୍ଷଣ
ବର୍ଷା ଦିନେ କେଶ ଝଡ଼ିବା ସାଧାରଣ ଋତୁକାଳୀନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର କିଛି ବିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି କୁଣ୍ଡାଇବା ବେଳେ ବା ବିଛଣାରେ ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ କେଶ ଝଡ଼ୁଥିବାର ନଜର ଆସେ, ତେବେ ଏହା ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଅଟେ। କେଶ ଶୁଖିଲା ଓ ନିର୍ଜୀବ ଦେଖାଯିବା, ମୁଣ୍ଡ କୁଣ୍ଡାଇ ହେବା, କେଶର ଚମକ କମିଯିବା ଏବଂ କେଶ ଅଧିକ ଫାଟିବା (Split ends) ହେଉଛି ମୌସୁମୀ କେଶ ଝଡ଼ିବାର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷଣ।
କେଶକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ ଘରୋଇ ଉପାୟ
ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ କେଶର ଯତ୍ନ ନେବା ପାଇଁ କିଛି ସହଜ ତଥା ଘରୋଇ ଉପାୟ ଆପଣାଇ ପାରିବେ:
* କେଶ ସଫା ରଖନ୍ତୁ: ଯଦି ଆପଣ ବର୍ଷା ପାଣିରେ ଓଦା ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଘରକୁ ଆସି ଏକ ମାଇଲ୍ଡ ସାମ୍ପୁ ଏବଂ କଣ୍ଡିସନର ବ୍ୟବହାର କରି କେଶକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଧୋଇ ଦିଅନ୍ତୁ।
* ଓଦା କେଶକୁ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ ନାହିଁ: କେଶକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଖିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଓଦା କେଶକୁ ବାନ୍ଧିଲେ କିମ୍ବା କୁଣ୍ଡାଇଲେ କେଶ ଅଧିକ ଭାଙ୍ଗିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ।
* ତେଲ ମାଲିସ୍ (Oil Massage): ସପ୍ତାହକୁ ଅତିକମରେ ଦୁଇଥର ଉଷୁମ ତେଲରେ (ଯେପରିକି ନଡ଼ିଆ କିମ୍ବା ବାଦାମ ତେଲ) କେଶ ମୂଳରେ ମାଲିସ୍ କରନ୍ତୁ। ଏହାଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥାଏ।
* ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ: କେଶକୁ ଭିତରୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ପ୍ରୋଟିନ୍, ଭିଟାମିନ୍ ଏବଂ ଆଇରନ୍ (Iron) ସାମିଲ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ପାଣି ପିଇବା ମଧ୍ୟ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।
* କେଶ ଉପକରଣଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ: ବର୍ଷା ଦିନେ କେଶକୁ ଷ୍ଟାଇଲ୍ କରିବା ପାଇଁ ହିଟ୍ ମେସିନ୍ ଯେପରିକି ଡ୍ରାୟର୍ କିମ୍ବା ଷ୍ଟ୍ରେଟନର୍ ବ୍ୟବହାର କମ୍ କରନ୍ତୁ। ଏହା କେଶକୁ ଆହୁରି ଶୁଷ୍କ ଓ ଦୁର୍ବଳ କରିଦିଏ।
ଏହି ସବୁ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କଲେ ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ଆପଣ ନିଜ କେଶକୁ ସୁସ୍ଥ, ସୁନ୍ଦର ଓ ମଜବୁତ ରଖିପାରିବେ।