ମହିଳାମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ ମେନୋପଜ୍ ବା ଋତୁସ୍ରାବ ବନ୍ଦ ହେବା ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ଶରୀରରେ ଅନେକ ହରମୋନାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦିଏ, ଯାହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମେନୋପଜ୍ ପରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହୃଦ୍ରୋଗ ବା କାର୍ଡିଓଭାସ୍କୁଲାର୍ ସମସ୍ୟାର ଆଶଙ୍କା ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଯାଏ। ତେଣୁ ଏହି ସମୟରେ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯତ୍ନ ନେବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ହରମୋନ୍ର ଅଭାବ ଏବଂ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ
ମହିଳାମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ (Estrogen) ହରମୋନ୍ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ଏହା ରକ୍ତନଳୀଗୁଡ଼ିକୁ ନମନୀୟ ରଖିବା ସହ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ କରେ। ମାତ୍ର ମେନୋପଜ୍ ସମୟରେ ଶରୀରରେ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ସ୍ତର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ। ଫଳରେ ରକ୍ତନଳୀଗୁଡ଼ିକ ସଙ୍କୁଚିତ ହେବା ସହ ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଭଳି ସମସ୍ୟାର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।
କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ଏବଂ ରକ୍ତଚାପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ମେନୋପଜ୍ ପରେ ଶରୀରର ମେଟାବୋଲିଜିମ୍ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ। ଏହି କାରଣରୁ ରକ୍ତରେ ଥିବା ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ (LDL) ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ଭଲ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ (HDL) ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ (High Blood Pressure) ଏବଂ ପେଟ ଚାରିପାଖରେ ଚର୍ବି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ହୃଦ୍ରୋଗର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ସାଜିଥାଏ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ସମୟରେ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ହେବା ଦ୍ୱାରା ଡାଇବେଟିସ୍ ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ ପାଇଁ ଅଧିକ ବିପଜ୍ଜନକ ଅଟେ।
କିପରି ନେବେ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡର ଯତ୍ନ?
ମେନୋପଜ୍ ପରେ ସୁସ୍ଥ ରହିବା ପାଇଁ ଜୀବନଶୈଳୀରେ କିଛି ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ଜରୁରୀ ଅଟେ।
ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ: ନିଜ ଖାଦ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଫଳ, ପନିପରିବା, ଏବଂ ଫାଇବର୍ ଯୁକ୍ତ ଆହାର ସାମିଲ କରନ୍ତୁ। ଲୁଣ ଓ ଚିନିର ବ୍ୟବହାର ଯଥାସମ୍ଭବ କମ୍ କରନ୍ତୁ।
ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ: ଦୈନିକ ଅତିକମରେ ୩୦ ମିନିଟ୍ ଚାଲିବା, ଯୋଗ କିମ୍ବା ହାଲୁକା ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ସହ ହୃତ୍ପିଣ୍ଡକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖେ।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା: ନିୟମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ନିଜର ରକ୍ତଚାପ, ସୁଗାର୍ ଏବଂ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ପରୀକ୍ଷା କରାନ୍ତୁ ଏବଂ ଚାପମୁକ୍ତ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ବର୍ଜନ: ଧୂମପାନ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଯଦି କୌଣସି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦିଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଜଣେ ହୃଦ୍ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ।