ହିନ୍ଦୀ ସିନେମାର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଯୁଗରେ ନିଜର ସୁମଧୁର କଣ୍ଠରେ କୋଟି କୋଟି ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିଣିଥିବା ବଲିଉଡର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଗାୟିକା ସୁମନ କଲ୍ୟାଣପୁରଙ୍କ ପରଲୋକ ଘଟିଛି। ମୁମ୍ବାଇରେ ୮୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି। ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟଜନିତ ସମସ୍ୟା କାରଣରୁ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ପରିବାର ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ମିଳିଛି। ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ତ ଘଟିଛି।
ସଙ୍ଗୀତ ଦୁନିଆରେ ଆକସ୍ମିକ ପ୍ରବେଶ
ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଢାକାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସୁମନ କଲ୍ୟାଣପୁରଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଦୁନିଆରେ ପ୍ରବେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକସ୍ମିକ ଥିଲା। ସେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମୁମ୍ବାଇର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଜେଜେ ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ଆର୍ଟରେ ଚିତ୍ରକଳା (ପେଣ୍ଟିଂ) ଶିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତେବେ କଲେଜର ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାୟକ ତଲତ ମେହମୁଦ ତାଙ୍କ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଶୁଣି ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଲିଉଡର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଫିଲ୍ମ 'ମଙ୍ଗୁ' ଜରିଆରେ ସେ ନିଜର ପ୍ଲେବ୍ୟାକ୍ ସିଙ୍ଗିଂ କ୍ୟାରିଅର୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କ ଯୁଗ ଓ ନିଜସ୍ୱ ପରିଚୟ
ଯେଉଁ ସମୟରେ ସୁମନ କଲ୍ୟାଣପୁର ବଲିଉଡରେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କ ଏକଚାଟିଆ ଆଧିପତ୍ୟ ରହିଥିଲା। ଉଭୟଙ୍କ କଣ୍ଠସ୍ୱରରେ ଅନେକ ସମାନତା ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସୁମନ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ରୟାଲିଟି ବିବାଦ କାରଣରୁ ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ଏବଂ ମହମ୍ମଦ ରଫି ଏକାଠି ଗୀତ ଗାଇବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ସୁମନ କଲ୍ୟାଣପୁର ଏବଂ ରଫିଙ୍କ ଯୋଡ଼ି ଅନେକ ହିଟ୍ ଗୀତ ଭେଟି ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ମିଳିତ ଭାବେ ପ୍ରାୟ ୧୪୦ ଗୀତ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ।
ଅଭୁଲା ଗୀତ ଓ ସମ୍ମାନ
ନିଜର ସଙ୍ଗୀତ କ୍ୟାରିଅରରେ ସୁମନ ଅନେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ 'ଆଜକଲ୍ ତେରେ ମେରେ ପ୍ୟାର କେ ଚର୍ଚ୍ଚେ', 'ନା ନା କରତେ ପ୍ୟାର' ଏବଂ 'ବେହନା ନେ ଭାଇ କି କଲାଇ ସେ' ଭଳି ଗୀତ ଆଜି ବି ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ମନରେ ସତେଜ ରହିଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ଶ୍ରୋତାମାନେ ତାଙ୍କ ଗୀତ ଶୁଣି ତାହା ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ଗାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବି ନେଉଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତକୁ ତାଙ୍କର ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ସମ୍ମାନଜନକ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନାଭିସ୍ଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରି ଏହାକୁ "ସଙ୍ଗୀତର ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ତ" ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।