ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜିକାଲି ପନିପରିବା ବିକ୍ରେତାଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ସପିଂ ମଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି କରୁଛନ୍ତି ପେମେଣ୍ଟ। ଡିଜିଟାଲ କାରବାର ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ ବହୁତ ସହଜ କରିଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ସୁବିଧା ସହିତ, ସାଇବର ଠକେଇ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ଭୟ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ି ଚାଲିଛି। ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଆର୍ବିଆଇ) ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଆସନ୍ତା ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାଠାରୁ ସାରା ଦେଶରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଢାଞ୍ଚା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଆଉ ଆପଣଙ୍କ କଠିନ ପରିଶ୍ରମର ଟଙ୍କା ସହଜରେ ଚୋରି କରିପାରିବେନାହିଁ। ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରୁ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଡିଜିଟାଲ ଠକେଇକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ନୂତନ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିଛି। ଏବେ, ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ କେବଳ ଓଟିପି ନୁହେଁ, ବରଂ ନୂତନ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ଏଥରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ହେଉଛି ଯେ ସିଷ୍ଟମରେ ହୋଇଥବା ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଠକେଇ ହେଲେ ଗ୍ରାହକ ନୁହେଁ, ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିବ କ୍ଷତି।
ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେ କୌଣସି ଅନଲାଇନ୍ କାରବାର ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇ-କାରକ ପ୍ରମାଣୀକରଣ (୨ଏଫ୍ଏ) ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବ। ସରଳ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ପେମେଣ୍ଟ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅତି କମ୍ରେ ଦୁଇଟି ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ଦେଇ ଯିବାକୁ ପଡିବ। ଆପଣ ଏକ ପାସୱାର୍ଡ, ପିନ୍, ଓଟିପି କିମ୍ବା ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ସ (ଯେପରିକି ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ ଏବଂ ଫେସ୍ ଆଇଡି) ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଏହି ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଗତିଶୀଳ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ପାସୱାର୍ଡ କିମ୍ବା କୋଡ୍ ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ନୂଆ। ଏହି ନୂତନ ସିଷ୍ଟମ ନିଶ୍ଚିତ କରିବ ଯେ ଯଦି କୌଣସି ଠକ ଆପଣଙ୍କର କିଛି ସୂଚନା ଧରି ପାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଇ ପାରିବେନାହିଁ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆମର ସିଷ୍ଟମ ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଟିପି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଏହି ଯୁଗରେ, ହ୍ୟାକର୍ସ ଓଟିପି ଚୋରି କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ନୂତନ ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ଉପାୟ ବାହାର କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ଆପଣଙ୍କ ସଞ୍ଚୟକୁ ଗୋଟିଏ ମେସେଜର ଦୟାରେ ଛାଡି ଦିଆଯାଇପାରିବନାହିଁ। ଏହି ବିପଦକୁ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଏହି ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ମିଳିବ। ଯଦି କୌଣସି କାରବାର ସମୟରେ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିବା ସୁରକ୍ଷା ନିୟମରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୁଏ ଏବଂ ଜଣେ ଗ୍ରାହକ ଠକେଇର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ପେମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀ (ଫିନଟେକ୍) ସିଧାସଳଖ ଦାୟୀ ରହିବେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଗ୍ରାହକ କୌଣସି ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ସହିବେ ନାହିଁ; ବରଂ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂସ୍ଥାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିମାଣ ଫେରସ୍ତ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି କଠୋର ନିୟମ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଚାପ ପକାଇବ। କଠୋର ସୁରକ୍ଷା ସହିତ, ସାଧାରଣ ସୁବିଧାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିଚାର କରାଯାଇଛି। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ‘ବିପଦ-ଆଧାରିତ ପ୍ରମାଣୀକରଣ’ ପ୍ରଚଳନ କରିଛି। ଏହାର ସରଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରବାର ସମାନ କଠୋରତା ଅଧୀନରେ ରହିବ ନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣ ଛୋଟ, ଦୈନନ୍ଦିନ ଦେୟ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ କମ୍ ଯାଞ୍ଚ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ। ତଥାପି, ଯଦି ପରିମାଣ ବଡ଼ ହୁଏ କିମ୍ବା କୌଣସି ସନ୍ଦେହଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ, ତେବେ ସିଷ୍ଟମକୁ ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ନିୟମ କେବଳ ଭାରତ ପାଇଁ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ଚଳିତବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ସୁଦ୍ଧା ଏହାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅନଲାଇନ୍ କାରବାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିଦେଶରେ ପେମେଣ୍ଟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ।