ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ନାବାଳକମାନେ ଆକାଉଣ୍ଟ୍ ଖୋଲିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଏ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ନିଜର ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାକୁ କୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ କହିଛନ୍ତି, ନଚେତ୍ କୋର୍ଟ ନିଜ ଆଡୁ କଡ଼ା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିବେ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି (ସିଜେଆଇ)ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା (ପିଆଇଏଲ୍)ର ଶୁଣାଣି କରି ଏହି ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ମାମଲାଟି ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂସ୍ଥା 'ଜଷ୍ଟ ରାଇଟ୍ସ ଫର ଚିଲ୍ଡ୍ରେନ୍ ଆଲାଏନ୍ସ (JRCA)' ପକ୍ଷରୁ ଦାୟର କରାଯାଇଥିଲା। ଟ୍ୱିଟର ଏବଂ ଇନ୍ଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍ ଭଳି ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପିଲାମାନେ ଯେପରି ଆକାଉଣ୍ଟ ନ ଖୋଲନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆବେଦନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା। ଖଣ୍ଡପୀଠରେ ଥିବା ଅନ୍ୟତମ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗ୍ଚୀ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଭି ମୋହନା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ ଯେ, "ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ୧୨ ରୁ ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କୁ କିପରି ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇପାରିବେ? ଏହା ଦେଶର ଆଇନର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କରୁଛି।" କୋର୍ଟ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତୀୟ ଚୁକ୍ତି ଆଇନର ଉଦାହରଣ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକି କୌଣସି ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ନାବାଳକଙ୍କ ସମ୍ମତିକୁ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ 'ଅବୈଧ' ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥାଏ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଜବାବ
କେନ୍ଦ୍ର ପକ୍ଷରୁ ହାଜର ହୋଇଥିବା ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ ତୁଷାର ମେହେଟ୍ଟା କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା (DPDP) ଆଇନ, ୨୦୨୩ରେ ଏ ନେଇ କିଛି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ସେ କହିଥିଲେ, "କିଛି ଗୋଟେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବୟସ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ କିଛି ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଆପ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମତି ଦିଆଯାଇପାରିବ।"
ଏହା ଉପରେ କୋର୍ଟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖି କହିଥିଲେ ଯେ, ଇନଫରମେସନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ରୁଲ୍ସ, ୨୦୨୧ ଅଧୀନରେ ଭାରତ ସରକାର କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ସଫ୍ଟୱେର୍କୁ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ ଏବଂ ଆକାଉଣ୍ଟ୍ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ବୟସ ସୀମା ୧୮ ବର୍ଷ ରଖିବେ।
ପିଲାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଫାୟାରୱାଲ୍ ଜରୁରୀ
ଗତ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ଏହି ଆବେଦନ ଉପରେ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି କୋର୍ଟ କହିଥିଲେ, "ଭାରତରେ କିଛି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଆମ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ କିଛି ଫାୟାରୱାଲ୍ ଜରୁରୀ ଅଟେ।" ବର୍ତ୍ତମାନର ଆବେଦନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା ଯେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ କିମ୍ବା ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ବେଳେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଓ ଗୋପନୀୟତା ନୀତି ଆଦି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ, ଯାହାକି ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।