୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଚାଲିଥିବା ଇରାନ-ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ପ୍ଲାଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ ହେଉଛି। ଇରାନର ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣରେ ସାଉଦି ଆରବ, କାତାର ଏବଂ ୟୁଏଇର ତୈଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଓ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରାଯାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟିବା ସହ ତୈଳ ନିର୍ଗତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଯାଉଥିବାରୁ ଏହି ନିଆଁକୁ ଶୀଘ୍ର ଆୟତ୍ତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା ୭ଟି ପ୍ଲାଣ୍ଟ

ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ୭ଟି ବୃହତ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ସାଉଦି ଆରବର ରାସ ତନୁରା ରିଫାଇନାରୀ, କାତାରର ରାସ ଲାଫାନ୍ ଏଲଏନଜି ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ୟୁଏଇର ମୁସାଫା ଫୁଏଲ୍ ଟର୍ମିନାଲ୍, ଇରାନର ସାଉଥ୍ ପାର୍ସ ଗ୍ୟାସ୍ ଫିଲ୍ଡ, ଖାର୍ଗ୍ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଅଏଲ୍ ଏକ୍ସପୋର୍ଟ ଟର୍ମିନାଲ୍, ତେହେରାନର ଦୁଇଟି ବଡ଼ ରିଫାଇନାରୀ ଓ ଡିପୋ ଏବଂ ଆବାଦାନ୍ ରିଫାଇନାରୀ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଠାରେ ନିଆଁ ଏବଂ ଧୂଆଁର କଳା ବାଦଲ ଛାଇ ରହିବା ସହ ତୈଳ ନିର୍ଗତ ହେବା ଫଳରେ ପରିବେଶର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ଘଟୁଛି।

ତୈଳ କୂପର ନିଆଁ ଏତେ ଭୟଙ୍କର କାହିଁକି?

ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଶମ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ତୈଳ କୂପ କିମ୍ବା ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ଲାଗିଥିବା ନିଆଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ଅଟେ, କାରଣ ସେଥିରୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଗ୍ୟାସ୍, ତୈଳ ଏବଂ ପବନର ମିଶ୍ରଣ ବାହାରିଥାଏ। ଏହି ନିଆଁର ତାପମାତ୍ରା ୧୦୦୦ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏତେ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ଯୋଗୁଁ ଆଖପାଖ ଜମି ମଧ୍ୟ ଗରମ ହୋଇଯାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ପୁନର୍ବାର ନିଆଁ ଲାଗିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୧୯୯୧ କୁଏତ୍ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସଦ୍ଦାମ ହୁସେନ୍ ୬୦୦ରୁ ଅଧିକ ତୈଳ କୂପରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଲିଭାଇବା ପାଇଁ ୯ ମାସ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା। ଏହି ନିଆଁ ଲିଭାଇବା ପାଇଁ ଦିନ କିମ୍ବା ସପ୍ତାହ ସପ୍ତାହ ସମୟ ଲାଗିପାରେ।

ନିଆଁ ଲିଭାଇବାର ୬ଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ତୈଳ କୂପ ଏବଂ ପ୍ଲାଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଲାଗିଥିବା ନିଆଁକୁ ଲିଭାଇବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ୬ଟି ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଏ:

୧. ୱାଟର ସ୍ପ୍ରେ ବା ଜଳ ସିଞ୍ଚନ: ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ପାଣି ପକାଇ ନିଆଁ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଥଣ୍ଡା କରାଯାଏ।

୨. ଡାଇନାମାଇଟ୍ ବିସ୍ଫୋରଣ: ବିସ୍ଫୋରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଅମ୍ଳଜାନର ସମ୍ପର୍କକୁ ଛିନ୍ନ କରି ନିଆଁ ଲିଭାଯାଏ।

୩. ଫୋମ୍ କିମ୍ବା ଡ୍ରାଏ କେମିକାଲ୍: ଏହାକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରି ନିଆଁକୁ ଆୟତ୍ତ କରାଯାଏ।

୪. ଗ୍ୟାସ୍ ଟର୍ବାଇନ୍ ମିଷ୍ଟ: ଟର୍ବାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣିର ଛୋଟ ଛୋଟ ବୁନ୍ଦାକୁ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ସିଞ୍ଚନ କରାଯାଏ।

୫. ରିଲିଫ୍ ୱେଲ୍ ଡ୍ରିଲିଂ: ମୂଳ କୂପର ଚାପ କମାଇବା ପାଇଁ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ ଏକ କୂପ ଖୋଳାଯାଏ।

୬. ମେକାନିକାଲ୍ କ୍ୟାପିଂ: ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ତୈଳ କୂପର ମୁହଁକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୈଳ ନିର୍ଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ।