ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା। ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବାକୁ ଥିବା ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ବା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା ଏବେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି। ଆର୍ସେଲର ମିତ୍ତଲ-ନିପ୍ପନ ଷ୍ଟିଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (AM/NS India) ପକ୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ଅସୁବିଧା କାରଣରୁ କମ୍ପାନୀ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଇ ଏବେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଏହି କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଗତ ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ତାରିଖରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏନ୍. ଚନ୍ଦ୍ରବାବୁ ନାଇଡୁ ଏବଂ ଶିଳ୍ପପତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିତ୍ତଲ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶାରୁ କାହିଁକି ହଟିଲା ପ୍ରକଳ୍ପ?
ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୩ରେ ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ୧.୨୪ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବୁଝାମଣାପତ୍ର (MoU) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ୨.୪ କୋଟି ଟନ୍ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପାୟନ ଆକାଂକ୍ଷାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆଧାର ଥିଲା। ତେବେ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣରେ ଲଗାତାର ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବାଧାବିଘ୍ନ କାରଣରୁ ଏହା ରାଜ୍ୟ ହାତରୁ ଖସିଯାଇଛି। ୨୦୨୪ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ବାଦାତୁବି ଗାଁରେ ୩୮୩ ଏକର ଜମି ପାଇଁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଅଧିକାର ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିନଥିଲା। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଥଇଥାନ ଓ ପୁନର୍ବାସ (R&R) ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥିଲା।
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ତ୍ୱରିତ ପଦକ୍ଷେପ
ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ବିଳମ୍ବ ନୀତିର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସରକାର ମାତ୍ର ୪ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ରେକର୍ଡ ବେଗରେ ଜମି ଆବଣ୍ଟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ କରିଥିଲେ। ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଅନକାପଲ୍ଲୀ ଜିଲ୍ଲାର ରାଜାୟାପେଟାଠାରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ୫,୪୦୦ ଏକରରୁ ଅଧିକ ଜମି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ୧.୩୬ ରୁ ୧.୪୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପୁଞ୍ଜିନିବେଶରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିକଶିତ ହେବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରାୟ ୧ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ମିଳିବ ବୋଲି ସରକାର ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୮ ସୁଦ୍ଧା ଏଠାରେ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।
ଆରମ୍ଭ ହେଲା ରାଜନୈତିକ ବୟାନବାଜି
ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶା ହାତରୁ ଖସିଯିବା ପରେ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତି ସରଗରମ ହୋଇଛି। ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (BJD) ରାଜ୍ୟରେ କ୍ଷମତାସୀନ ବିଜେପି ସରକାରଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଛି। ବିଜେଡି ନେତା ତଥା ସାଂସଦ ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଜେପି ସରକାରଙ୍କ ଖାମଖିଆଲି ମନୋଭାବ ଯୋଗୁଁ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ବଡ଼ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ହରାଇଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା 'ଡବଲ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍' ସରକାର ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶ ଉପରେ ଏହା ଏକ 'ଡବଲ୍ ବ୍ରେକ୍' ଲଗାଇଛି।