ପୁରୀ: ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ନୀଳଚକ୍ରରେ ଧ୍ୱଜା ପରିବର୍ତ୍ତନ ବେଳେ ଘଟିଛି ଅଭାବନୀୟ ଘଟଣା। ପତିତପାବନ ବାନା ବନ୍ଧା ଯାଇଥିବା ବାଉଁଶ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ଭକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାନା ପ୍ରକାର ଚର୍ଚ୍ଚା, ଆଲୋଚନା ହେଉଛି। କେହିକେହି ଏହାକୁ ଅଶୁଭ ସଂକେତ କହୁଥିବା ବେଳେ ଆଉ କେହି ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ବିପଦର ସୂଚକ ବୋଲି ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ବାଉଁଶ ଭାଙ୍ଗିବା କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅଘଟଣ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ସଂକେତ ନୁହେଁ ବୋଲି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଚୁନରା ସେବକ ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଗବେଷକ।
ନୀଳଚକ୍ରରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଧ୍ୱଜାକୁ ପତିତପାବନ ବାନା କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତିଦିନ ଅପରାହ୍ଣରେ ଏହି ବାନା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ପୂର୍ବ ବାନା ଓଲାଗି ହୋଇ ନୂତନ ଧ୍ୱଜା ଉଡ଼ାଯାଏ। ଚୁନରା ସେବକ ଏହି ବାନା ବାନ୍ଧିଥାନ୍ତି। ନୀଳଚକ୍ର ସଂଲଗ୍ନ ବାଉଁଶର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଏବେ ୧୪ହାତିଆ ବାନା ବନ୍ଧା ଯାଉଛି। ଶୁକ୍ରବାର ଅପରାହ୍ଣରେ ବାନା ବନ୍ଧାଯିବା ପରେ ହଠାତ୍ ସେହି ବାଉଁଶ ବା ଧ୍ୱଜାଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଥିବା ଚୁନରା ସେବକ ବାଉଁଶର ଭଙ୍ଗା ଅଂଶକୁ ବାଦ୍ ଦେଇ ବଳକା ଅଂଶରେ ବାନା ବାନ୍ଧିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହାଦ୍ବାରା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନୀତିକାନ୍ତିରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିନାହିଁ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଚୁନରା ସେବକ ଡ. ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି।
ଡ. ମହାନ୍ତିଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବାଉଁଶ ଭାଙ୍ଗିବା କୌଣସି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। ସେହିପରି କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅଶୁଭ ବା ଅଘଟଣର ସଂକେତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ପ୍ରତି ୨/୩ ମାସରେ ବାଉଁଶ ବଦଳାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ବାଉଁଶଟି ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ବର୍ଷ ହେବ ବଦଳା ଯାଇନାହିଁ। ଫଳରେ ବର୍ଷା, ଖରା, କାକର ଖାଇବା ସହ ଲୁଣି ହାୱା ବି ବାଜୁଛି। ତେଣୁ ବାଉଁଶଟି ଦୁର୍ବଳ ହେବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଏଥିପାଇଁ ବାଉଁଶଟି ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥାଇପାରେ। ତେବେ ଏକ ନୂଆ ବାଉଁଶ ଆସିବ। ଏହାର ଗଣ୍ଠି, ମୂଳ ଏବଂ ଅଗ୍ର ଭାଗରୁ କିଛି କଟାଯିବ। ମା’ ବିମଳାଙ୍କ ମାଳ, ମାହାର୍ଦ୍ଦ ଲଗାଯାଇ ଏହାକୁ ମାର୍ଜନା କରାଯିବା ପରେ ମନ୍ଦିର ଚୂଡ଼ାକୁ ନିଆଯାଇ ପତିତପାବନ ବାନା ବନ୍ଧାଯିବ। ପୂର୍ବରୁ ୧୫୧ ହାତିଆ ବାନା ବନ୍ଧା ଯାଉଥିଲା। ହେଲେ ନୀଳଚକ୍ରରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାରୁ ଏଏସ୍ଆଇର ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ଏବେ ନୀଳଚକ୍ର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ୧୪ ହାତିଆ ବାନା ବନ୍ଧା ଯାଉଛି ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଗବେଷକ ଡ. ନରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ କହିଛନ୍ତି, ପତିତପାବନ ବାନା ବନ୍ଧାଯାଉଥିବା ବାଉଁଶ ବା ଧ୍ୱଜା ଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିବା କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅଶୁଭ ନୁହେଁ। ଖରା, ବର୍ଷା ଏବଂ ଲୁଣି ପବନ ମାଡ଼ ଖାଉଥିବା ଗୋଟିଏ ବାଉଁଶର ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ କେତେଦିନ ତାହା ବି ଭାବିବା ଦରକାର। ଯଦି ଆଗୁଆ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଥାନ୍ତା ତେବେ ଆଜି ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇ ନ ଥା’ନ୍ତା। କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଯେଉଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କର ଧ୍ୱଜା ବାଉଁଶରେ ବନ୍ଧା ଯାଇଥିଲା ସେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମନରେ ଶଙ୍କା ଉପୁଜିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ତେଣୁ ଏ ପରିସ୍ଥିତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନ ଥିଲା। ପ୍ରଶାସନ ଏଥିପ୍ରତି ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଦରକାର।