ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମିଲେଟ୍‌‌ ମିଶନ ରାଜ୍ୟର ଖାଦ୍ୟଭ୍ୟାସକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ସହ କୁପୋଷଣ ବିରୋଧ ଲଢ଼େଇରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୂମିକା ନେଉଛି। ମିଲେଟ୍‌‌ ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ଭୂ-ପ୍ରଜାତି ସଂରକ୍ଷଣ ତଥା ନୂଆ କିସମ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛି। ଏହିକ୍ରମରେ ରାଜ୍ୟର ଜନଜାତି କୃଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ ପାରମ୍ପରିକ ମାଣ୍ଡିଆ ଭୂ-ପ୍ରଜାତି ଜାରି କରିବାରେ ଓଡ଼ିଶା ଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛି। ଜନଜାତି କୃଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ ପାରମ୍ପରିକ ମାଣ୍ଡିଆ ଭୂ-ପ୍ରଜାତିଗୁଡ଼ିକ ଜାରି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡରେସ୍‌‌ ଭେରାଇଟି ରିଲିଜ୍‌‌ କମିଟି ଗଠନ ଲାଗି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ବିଗତ ୩ ବର୍ଷରେ ଆବଶ୍ୟକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଲାଗି ନିରନ୍ତର ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି।

ଉପଯୁକ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ସମ୍ମିଶ୍ରଣରେ ମାଣ୍ଡିଆର ଭୂ-ପ୍ରଜାତିକୁ ବିକଶିତ କରିବା ଫଳରେ କୃଷି ଜୈବବିବିଧତାର ମୂଳଧାରାରେ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରିବ ବୋଲି କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗର ପ୍ରମୁଖ ଶାସନ ସଚିବ ଡ. ଅରବିନ୍ଦ କୁମାର ପାଢ଼ୀ କହିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଦେଖି ଜାତିସଂଘର ଖାଦ୍ୟ ଓ କୃଷି ସଂଗଠନ ମଧ୍ୟ ଭୂ-ପ୍ରଜାତିର ବିହନ ପ୍ରଣାଳୀ ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ସହଭାଗିତା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି। ଏହିସବୁ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳକୁ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବିକା ମିଶନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରତି ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଫସଲର ବିବିଧିକରଣକୁ ଆପଣେଇବା ସହିତ ଭୂ-ପ୍ରଜାତି ପଦ୍ଧତିର ମ୍ୟାପିଙ୍ଗ୍‌‌ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ପତ୍ର ଲେଖିଛନ୍ତି।

ଏଥି ସହିତ ନ୍ୟାସନାଲ ରେନ୍‌‌ଫେଡ୍‌‌ ଏରିଆ ଅଥରିଟି ଏବଂ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କୃଷି ଓ କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‌‌ ମିଶନ ସହଭାଗିତାରେ କାମ କରିବା ସହ ଏଥିରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି କୃଷି ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଡ. ପାଢ଼ୀ କହିଛନ୍ତି ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ମାଣ୍ଡିଆ ଭୂ-ପ୍ରଜାତିର କିସମ ସ୍ଥାନୀୟ ମୃତ୍ତିକା ଓ ଜଳବାୟୁ ଅନୁକୂଳ ହୋଇଯାଇଛି। ଏଥିରୁ କିଛି କିସମ ରୋଗପୋକ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସହନଶୀଳ ଅଟନ୍ତି। ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଭୂ-ପ୍ରଜାତିଗୁଡ଼ିକ ଜୈବିକ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଅନେକ ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ଥାନୀୟ କିସମର ବହୁଳ ଚାହିଦା ରହିଛି। ମାନକସମ୍ମତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିର ଅଭାବରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂରକ୍ଷକ କୃଷକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଏ ଦିଗରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ପାରୁନଥିଲେ।

ଫଳରେ ଜୈବବିବିଧତା ଲୋପ ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ଓ ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସାଂସ୍କୃତିକ ବିଭବ ଧୀରେ ଧୀରେ ହଜିବାକୁ ବସିଥିଲା। ରାଜ୍ୟର ୬୨ଟି ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବାସ କରନ୍ତି। ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାନୀୟ ମାଣ୍ଡିଆ ଆଦି କିସମର ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧି ଐତିହ୍ୟ ରହିଛି। ଓଡ଼ିଶାର ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କୃଷକମାନେ ଅନାଦିକାଳରୁ ବିଭିନ୍ନ ମାଣ୍ଡିଆ କିସମର ସଂରକ୍ଷକ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇ ଆସୁଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୬୩ଟି ମାଣ୍ଡିଆ ଭୂ-ପ୍ରଜାତି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ୧୪ଟି ଭୂ-ପ୍ରଜାତିର ଉତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। କୁନ୍ଦ୍ରାବାଟି, ଲକ୍ଷ୍ମୀପୁର କାଳିଆ, ମାଲ୍ୟବନ୍ତ ମାମି ଏବଂ ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର ଭାରତୀ ଭଳି ୪ଟି ଭୂ-ପ୍ରଜାତି ନିମନ୍ତେ ବିହନ ପ୍ରଣାଳୀ ଅଧୀନରେ ଜାରି କରିବାକୁ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଘରେ ଘରେ ମିଲେଟ୍‌‌ ଫୁଡ୍‌‌ ତଥା ମାଣ୍ଡିଆ ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି। ମିଲେଟ୍‌‌ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‌‌ ମିଶନ୍‌‌ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଆଉ ଏଥିପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ମା’ମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଏକ ନିଆରା ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ମହିଳାମାନେ ମିଶନ ଶକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଉଦ୍ୟମରେ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ମିଲେଟ୍‌‌ ଆଉଟ୍‌‌ଲେଟ୍‌‌ ବା ମିଲେଟ୍‌‌ ଷ୍ଟଲ। ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରପୁରର ନାରୀଭୂଜା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଶ୍ରୀବିନାୟକ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ମା’ ବିରଜା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ମହିଳାମାନେ ଏହି ମିଲେଟ୍‌‌ ଷ୍ଟଲ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ସହରରେ ମିଲେଟ୍‌‌ ଫୁଡ୍‌‌ର ପ୍ରଚାରପ୍ରସାର ପାଇଁ ମା’ମାନେ ନେଇଛନ୍ତି ଏହି ପଦକ୍ଷେପ।

ଏବେ ରାଜଧାନୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗୀ ଓ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମିଲେଟ୍‌‌ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରିବଟା କରାଯାଉଛି। ଷ୍ଟଲ୍‌ରେ ମା’ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ମିଲେଟ୍‌‌ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟର ପସରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ମିଲେଟ୍‌‌ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କୁକିଜ୍‌‌, ସୁପର୍‌‌ ଫୁଡ୍‌‌ ଛତୁଆ ଗୁଣ୍ଡ, ମୁଡ଼କୀ ଆଦି ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି। ଏହାସହିତ ୮ଟି ମିଲେଟ୍‌‌ ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟର ମିଶ୍ରଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଟା ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି। ଯଅ, ବାଜରା, ମକା, ମୁଗ, ମାଣ୍ଡିଆ, ଗହମ ଆଦିକୁ ମିଶାଇ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧରଣର ଅଟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ଯାହା କି ମଧୁମେହ ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସହାୟକ ହେଉଛି। ଏହାସହିତ ମାଣ୍ଡିଆ ଲଡ଼ୁ ତିଆରି କରାଯାଇ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି। ମା’ମାନେ ୟୁଟୁବ୍‌‌ରୁ ଶିଖି ଏସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାସହିତ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମାଣ୍ଡିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପଣା, ଲସି, ଚା’, ମାଣ୍ଡିଆ କାଞ୍ଜି ଓ ଜୁସ୍‌‌ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବିକ୍ରି ହେଉଛି। ମାଣ୍ଡିଆକୁ ସିଝାଇ ସେଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫଳକୁ ମିଶାଇ ସେମାନେ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜୁସ୍‌‌ ପ୍ରସ୍ତୁ୍‌‌ତ କରୁଛନ୍ତି। ଯାହାର ଦାମ୍‌‌ ରହିଛି ୨୦ଟଙ୍କା। ମିଲେଟ୍‌‌ ମିକ୍ସ, ମିଲେଟ୍‌‌ କ୍ରାକର୍‌‌, ନମକିନ୍‌‌, ରୋଜ୍‌‌ କେକ୍‌‌ ଆଦି ମଧ୍ୟ ଏହି ଷ୍ଟଲ୍‌‌ରେ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି।

ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମିଲେଟ୍‌‌ ଫୁଡ୍‌‌ ଓ ସାମଗ୍ରୀ ପସରା ମେଲିଥିବାବେଳେ ମା’ମାନଙ୍କ ଏହି ଷ୍ଟଲ୍‌‌ରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଦିନ ଲୋକଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମୁଛି। ହାତ ତିଆରି ମାଣ୍ଡିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀକୁ ମିଶନ ଶକ୍ତି ବ୍ରାଣ୍ଡିଂର ପ୍ୟାକେଜିଂ କରି ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି। ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ନାରୀଭୂଜା ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ସମ୍ପାଦିକା ବବିତା ସ୍ୱାଇଁ କହିଛନ୍ତି, ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ମିଲେଟ୍‌‌ ଫୁଡ୍‌‌ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି। ମିଶନ୍‌‌ ଶକ୍ତି ଓ ଓଡ଼ିଶା ମିଲେଟ୍‌‌ ମିଶନ୍‌‌ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ କରାଯାଇ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି। ଏଥିପାଇଁ ଆମେ କିଛି ମାଣ୍ଡିଆ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ ୟୁଟୁବ୍‌‌ରୁ ଶିଖି ତିଆରି କରୁଛୁ। ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ମାଣ୍ଡିଆ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ତଥା ମାଣ୍ଡିଆ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି। ମା’ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ମାଣ୍ଡିଆଜୁସ୍‌‌ ଓ ସୁପର୍‌‌ ଫୁଡ୍‌‌ ଛତୁଆକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ମଧ୍ୟ କରାଯିବ। ଗତ ୧ମାସରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ହେବ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟାମାନେ ୩୦ହଜାର ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରି ଏହି ଷ୍ଟଲ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦିନକୁ ୧ହଜାର ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ରୋଜଗାର ହେଉଥିବା ବବିତା କହିଛନ୍ତି।