'ମିଶନ୍ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର' ବା ଆଣ୍ଟି-ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ସିଲ୍ଡ (anti-ballistic missile shield) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି। ଆଗାମୀ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା (Project Kusha) ଅଧୀନରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ତିନୋଟି ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର ମିସାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ୧୫୦ କିଲୋମିଟରରୁ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ।

ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଏମ୍-୧ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟରର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ

ଗୁରୁବାର ଦିନ ଡିଆରଡିଓ ପକ୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ କୁଶା ଏମ୍-୧ (M-1) ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟରର ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ୧୨୦ କିଲୋମିଟର ରହିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ୧୫୦ କିଲୋମିଟର କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ଏମ୍-୨ (M-2) ଏବଂ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏମ୍-୩ (M-3) ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟରର ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏହି ମିସାଇଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ସେନାର ୮୦ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ ମଧ୍ୟମ ଦୂରଗାମୀ ସର୍ଫେସ୍ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଉନ୍ନତମାନର ଏସ୍-୪୦୦ (S-400) ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ପୂରଣ କରିବା ସହ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମେରୁଦଣ୍ଡ ପାଲଟିବେ।

ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା ଏବଂ ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର

ମେ ୨୦୨୨ରେ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଦ୍ୱାରା 'ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା'କୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଥିଲା। ତେବେ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' (Operation Sindoor) ପରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଆହୁରି ଗତିଶୀଳ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଅପରେସନ୍ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ଟି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ମାତ୍ର, ଭାରତର ଆକାଶ ତୀର (Akash Teer) ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର କୌଣସି ବି ମିସାଇଲ୍ କିମ୍ବା କାମିକାଜି ଡ୍ରୋନ୍ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିପାରିନଥିଲା ଏବଂ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଫଳତାର ସହ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା।

ବଦଳୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ଓ ଭାରତର ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଇରାନ-ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଗଲ୍ଫ ଦେଶ ଗୁଡିକରେ ସଂଘର୍ଷରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଯୁଦ୍ଧଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଭଳି ଷ୍ଟାଣ୍ଡଅଫ୍ (standoff) ଅସ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଲଢ଼ାଯିବ। ଏହି କାରଣରୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସରକାର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଲଙ୍ଗ୍ ରେଞ୍ଜ ସର୍ଫେସ୍ ଟୁ ଏୟାର ମିସାଇଲ୍ (LR-SAM) ଭାରତର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ।

ବାଲେଶ୍ବର: ଓଡିଶା ଉପକୂଳରୁ  ସ୍ୱଳ୍ପ ଦୂରଗାମୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକାଶ ମିସାଇଲର ନ୍ୟୁ ଭର୍ସନ (AKASH-NG)ର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ହୋଇଛି। ସକାଳ ୧୦ ଟା ୩୦ ମିନିଟରେ ହୋଇଛି ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ। ସଫଳତାର ସହିତ ଟାର୍ଗେଟ ହିଟ୍ କରିଥିବା ନେଇ ସୂଚନାଦେଛି ଡିଆରଡିଓ। ଏହାପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂ। ଏହି ଆକାଶ ମିସାଇଲର ନ୍ୟୁ ଜେନେରେସନ ଭର୍ସନର ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷମତା ୪୫ରୁ ୫୦ କିଲୋମିଟର ରହିଛି।

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳ ପାଇଁ ବଢ଼଼ୁଛି ବିପଦ। ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଉପକୂଳରେ ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି। ଅଧିକାଂଶ ଉପକୂଳିଆ ଜିଲ୍ଲା ଆଗକୁ ଜଳମଗ୍ନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ଉପକୂଳିଆ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ଆସନ୍ନ ବିପଦ ଚିନ୍ତା ବଢ଼଼ାଇଛି। ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୋପାଳପୁର-ପାରାଦୀପ ଓ ଭଦ୍ରକ-ବାଲେଶ୍ୱର ଆଦି ଉପକୂଳ ପାଇଁ ବଙ୍ଗୋପାସଗର ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ନେଇ ଆସୁଛି। ୧୯୯୩-୨୦୨୧ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱରେ ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତର ୦.୮ ମିଲିମିଟର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ମାତ୍ର ଭାରତ ଉପକୂଳରେ ଗୋପାଳପୁରରୁ-ପାରାଦୀପ ଓ ଭଦ୍ରକ-ବାଲେଶ୍ୱର ଉପକୂଳରେ ଜଳସ୍ତର ଗୁରୁତର ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ଗୋପାଳପୁର-ପୁରୀ ଉପକୂଳରେ ଜଳସ୍ତର ପ୍ରାୟ ୫ ମିଲିମିଟର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବାଲେଶ୍ୱର-ଭଦ୍ରକ ଉପକୂଳରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୨-୩ ମିଲିମିଟର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି।

ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପଡ଼ମପେଟା ଓ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଶିଆଳୀ ଆଦିରେ ସମୁଦ୍ର ଅବକ୍ଷୟ ବଢ଼଼ି ଚାଲିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସମୁଦ୍ରର ଏଭଳି ଆଚରଣ ଆହୁରି ବଢ଼଼ିବା ସହିତ ଗଞ୍ଜାମ, ପୁରୀ ଜଗତସିଂହପୁର, ବାଲେଶ୍ୱର ଓ ଭଦ୍ରକ ଭଳି ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବଡ଼ ବିପଦ ସାଜିବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ସଂସ୍ଥା (ଡବ୍ଲୁଏମ୍‌‌ଓ) ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ‘ବିଶ୍ୱ ଜଳ ପତ୍ତନ ବୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଭାବ’ ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ରାଜ୍ୟର ଏହି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ବଢ଼଼ିଛି।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଆଣ୍ଟ୍ରାଟିକାରେ ବରଫ ଖଣ୍ଡ ତରଳିବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହା ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରାଇବାରେ ବଡ଼ କାରଣ ସାଜିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ସମୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହିଲେ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଫୁଲିବା ଭଳି ରହୁଛି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷର ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ସମୁଦ୍ର ତାପମାତ୍ରା ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ ରହିବା ସହ ଦକ୍ଷିଣ ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗରରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗରରେ ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ସାଗଙ୍ଗକୁ ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହୁଥିବାରୁ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳ ପାଇଁ ବଡ଼ ବିପଦ ସାଜିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। କାରଣ ଏହି ସବୁ କାରକଗୁଡ଼ି ବାତ୍ୟାକୁ ସଂଗଠିତ କରାଇବା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥା’ନ୍ତି। ଯେହେତୁ ଆଣ୍ଡାମାନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଅଧିକାଂଶ ବାତ୍ୟା ଓଡ଼ିଶା ମୁହାଁ ହେଉଛି। ତେଣୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଓଡ଼ିଶା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାତ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼଼ି ଯାଇଛି।

ଆଞ୍ଚଳିକ ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉମାଶଙ୍କର ଦାସ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାଧାରଣତଃ ବାତ୍ୟା ସମୟରେ ସମୁଦ୍ର ପାଣି ମାଡ଼ି ଆସିବା ଯୋଗୁଁ ସର୍ବାଧିକ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥାନ୍ତି। ୧୯୯୯ ମହାବାତ୍ୟା ଓ ୧୯୭୧ରେ ବାଂଲାଦେଶରେ ମାଡ଼ ହୋଇଥିବା ‘ଭୋଲା’କୁ ଏହାର ଉଦାହରଣ ରୂପେ ନିଆଯାଇପାରେ। ଏହି ଦୁଇ ବାତ୍ୟାରେ ବହୁ ଲୋକ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ମାଡ଼ି ଆସିବାରୁ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଏବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ଯେହେତୁ ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାତ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଆଗକୁ ଅଧିକ କ୍ଷତି ଘଟାଇବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ବୋଲି ଶ୍ରୀ ଦାସ କହିଛନ୍ତି।

ସମୁଦ୍ର ଜଳପତ୍ତନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଆଗକୁ କୋଟିକୋଟି ଲୋକଙ୍କର ଧନଜୀବନ ନଷ୍ଟ ହେବ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ ଆଇପିସିସି ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏଥିଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଲୋକ ବାସହରା ଓ ବୃତ୍ତିହରା ହେବେ ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ହେବା ସହ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖାଦ୍ୟ ସଂକଟ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ସୁନାମି, ଉପକୂଳୀୟ ବନ୍ୟା, ଉପକୂଳୀୟ ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ଏବଂ ଜୁଆର ମାଡ଼ିଆସିବା ଭଳି ଘଟଣା ବୃଦ୍ଧି ବହୁଗୁଣିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଏମିତି କି ଓଡ଼ିଶାର ପାରାଦୀପ ସହର ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଲୀନ ହୋଇଯିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।